Czy we Wrocławiu jest wielu innowatorów, którzy wynaleźli coś, co czyni życie ludzi łatwiejszym, ciekawszym lub bardziej technologicznym? Czy może odkrycia dokonywane są tylko w stolicach państw, a może tylko w najbardziej rozwiniętych krajach świata? Tak nie jest, bo od dawna wiele patentów przyznawanych jest we Wrocławiu. Na szczególną uwagę zasługują pracownicy i studenci tutejszych uczelni. Jakie więc wynalazki stworzyli mieszkańcy Wrocławia? O tych najciekawszych opowiemy na iwroclaw.com.
Badania nad korzyściami płynącymi ze spożywania soku jabłkowego
Od dzieciństwa słyszymy, że jedzenie jak największej ilości jabłek jest dobre dla naszego zdrowia. Ale co jest lepsze: jedzenie owoców w postaci stałej czy picie soku? Naukowcy z Wrocławia odkryli, że optymalny jest mętny sok jabłkowy. Do takich wniosków doszedł zespół kierowany przez profesora Jana Ośmiańskiego z Katedry Technologii Owoców i Warzyw Uniwersytetu Wrocławskiego.
Oto co dokładnie udowodnili innowatorzy z naszego miasta: mętny sok jabłkowy jest o wiele zdrowszy od zwykłego soku jabłkowego czy klarownego, wzmacnia organizm i zapobiega jego starzeniu się, a także rozwojowi nowotworów, działa przeciwzapalnie i przeciwalergicznie. Stwierdzono również, że zawiera znacznie więcej flawonoidów.
Ekstrakcja cystaniny z białka kurzego
W 2007 roku na ówczesnym Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu dokonano ciekawego odkrycia. Jak się jednak okazało, było ono przypadkowe.
Maciej Sewiński i jego zespół z Zakładu Nauk Podstawowych jako pierwsi na świecie stworzyli prostą i opłacalną metodę ekstrakcji cystatyny, substancji hamującej rozwój nowotworów, z białka kurzego. Wynalazek został natychmiast opatentowany, a gdy sprawa wyszła na jaw, przyznali, że to był błąd. Osoba, która podłączyła urządzenie, zrobiła to nieprawidłowo z punktu widzenia ówczesnych kanonów, ale okazało się, że pomogło to w dokonaniu odkrycia. Co ciekawe, wcześniej Amerykanie, którzy próbowali uzyskać cystatynę, zrobili to metodą zbyt kosztowną (300 euro za 1 miligram) i zrezygnowali z niej. Wrocławscy innowatorzy stworzyli wydajniejszą i tańszą metodę (10 euro za mg).
Monokryształ krzemu autorstwa Jana Czochralskiego
Jan Czochralski jest najczęściej cytowanym naukowcem polskiego pochodzenia. Choć urodził się w Kcinie, a zmarł w Poznaniu, część jego kariery związana była z Wrocławiem. Człowiek ten znany jest jako ojciec elektroniki, a stało się to możliwe dzięki wynalezieniu metody wytwarzania monokryształów metali, które obecnie wykorzystywane są do produkcji podzespołów elektronicznych.
W 1918 roku Jan przypadkowo zanurzył pióro w zbiorniku z płynną cyną zamiast w kałamarzu i szybko zauważył, że metal zestalił się, przybierając postać cienkiej nici. Wcześniej Czochralski pracował w aptece, gdzie w podobny sposób testował jakość wazeliny. Szybko zorientował się, że przypadkowo stworzone włókno cynowe jest tworem monokrystalicznym, a później, dzięki obserwacji Czochralskiego, świat doświadczył technologicznej eksplozji.
Odkryto małego pasożyta!
W 2007 roku naukowcy z Zakładu Parazytologii Uniwersytetu Wrocławskiego odkryli niewielkiego (2-8 mm) pasożyta, który żeruje na gryzoniach. Joanna Hildebrand, Marcin Popiolek i Jerzy Okulewicz wywołali biologiczną sensację na skalę światową, ponieważ sądzono, że w Europie nie ma już żadnego nieznanego gatunku.
Pasożyt żyje w drogach żółciowych gryzoni i nie jest groźny dla ludzi. Jego ślady znaleziono podczas badań nornic rudych na terenach wodonośnych Wrocławia. Ponieważ stworzenie to jest bezkręgowcem, zostało sklasyfikowane jako robak.
Guma do żucia o wrocławskim smaku przeciw chorobie Alzheimera
Grupa wrocławskich naukowców pod kierownictwem biochemika Antoniego Polanowskiego z Uniwersytetu Wrocławskiego prowadzi badania nad lekiem o nazwie kolostrynina, który spowalnia przebieg choroby Alzheimera, zwłaszcza w jej wczesnych stadiach, poprawiając pamięć, koncentrację i nastrój. Wrocławscy innowatorzy sprzedali swoje prawa własności intelektualnej w zamian za finansowanie badań, dzięki czemu lek był produkowany w USA i Kanadzie. Produkowano go w postaci gumy czekoladowej, gdyż okazało się, że w tej formie lek wchłania się najlepiej. W ten sposób guma o wrocławskim smaku pojawiła się w Ameryce.
Nanosatelity
Na targach takich jak Made in Wrocław i wystawach takich jak EXPO można czasem zobaczyć próbki wrocławskich start-upów technologicznych. Jednym z ciekawszych wynalazków wykorzystujących fajne technologie jest twórca nanosatelitów SatRev, które mają za zadanie obserwować Ziemię i analizować uzyskane dane. W szczególności powinny one pomóc w kontrolowaniu płatności podatków od nieruchomości.
Drożdże, które pomagają oczyścić glebę
Na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu zespół naukowców pod kierownictwem prof. Małgorzaty Robak wykorzystał gatunek drożdży Yarrowia lipolytica do usuwania z gleby zanieczyszczeń ropopochodnych. Metoda jest bardzo prosta, a drożdże te wykorzystywane są również w procesie dojrzewania serów pleśniowych.
Jak to działa? Naukowcy z Wrocławia oczyścili mocno zanieczyszczony obszar na terenie byłego radzieckiego wojskowego składu paliw. W tym celu wykorzystali bakterię Yarrowia lipolytica w postaci płynnej i granulowanej. Granulki okazały się najskuteczniejsze i zostały wstrzyknięte do wywierconych otworów. Okazało się, że pozostały one aktywne nawet po dwóch latach, a zanieczyszczenie terenu zostało zmniejszone w ciągu kilku miesięcy. Do usunięcia toksycznych substancji z hektara ziemi i głębokości do 1 metra potrzeba około półtora kilograma tego wyjątkowego rodzaju drożdży.
Proteza ramienia sterowana impulsami
Kiedy ktoś traci rękę, zazwyczaj może polegać co najwyżej na konwencjonalnej protezie. O goleniu, otwieraniu książki czy prowadzeniu samochodu nie było mowy. Ale teraz wszystko się zmieniło dzięki innowatorom z Politechniki Wrocławskiej, Wydziału Inżynierii Biomedycznej i Mechaniki Eksperymentalnej. Profesor Romuald Będziński wraz z doktorem Krzysztofem Krzysztoforskim opracowali pierwszy w Polsce prototyp protetycznego ramienia, sterowanego impulsami elektrycznymi lub akustycznymi pochodzącymi z mięśni.
Nad projektem pracowali około trzech lat. Ramię wykonane jest z aluminium, plastiku i stali oraz wiązki przewodów. Montuje się ją na podkładce z elektrodami dociskanymi sprężynami do przeciętego mięśnia nad nadgarstkiem, ale przed przedramieniem. Proteza ma trzy palce zamiast pięciu, co ułatwia szkolenie pacjentów i jest tańsze niż proteza z pięcioma palcami.
Proteza jest naprawdę zdolna do poruszania się i wykonywania funkcji potrzebnych danej osobie. Pomimo amputacji, sygnały nadal przepływają z mózgu przez rdzeń kręgowy do mięśni szkieletowych. Elektrody sztucznego ramienia zbierają impulsy elektryczne z ruchu mięśni, przekazując je do mikroprocesora, który steruje silnikiem. W ten sposób kciuk, palec wskazujący i środkowy są wprawiane w ruch.
Idealne jaja, które karmią i leczą
Uniwersytet Ekologiczno-Przyrodniczy we Wrocławiu wraz z naukowcami z firmy Ovokura i profesorem Tadeuszem Trzyką chcieli wyprodukować nowy rodzaj jaj wzbogaconych witaminami i kwasami tłuszczowymi. Ostatecznym celem 230-osobowego zespołu było wytworzenie produktów, które mogłyby być stosowane w zapobieganiu i leczeniu chorób związanych z biernym trybem życia. W tym celu wykorzystano wysokiej jakości żywność, która zawierała na przykład substancje pochodzące z alg. W rezultacie udało się stworzyć jaja, które nie tylko karmią, ale i leczą. Zostały one wykorzystane do produkcji leków, które stały się częścią różnych suplementów diety i mogą być stosowane między innymi w leczeniu nadciśnienia, chorób ośrodkowego układu nerwowego, depresji, osteoporozy i miażdżycy.