Po zakończeniu II wojny światowej do Breslau przybyła ekipa administracyjna. Jej celem było wdrożenie szeregu ważnych zadań, w tym przywrócenie wszystkich obiektów sportowych w mieście i wyposażenie ich w niezbędny sprzęt. Nawiasem mówiąc, tradycje sportowe we Wrocławiu są bardzo dobrze rozwinięte od średniowiecza, pisze iwroclaw.com.
Przed wojną
Już w XV wieku w mieście zaczęły działać szkoły szermiercze i Bractwo Kurkowe. Organizowano również turnieje rycerskie, zawody biegowe i wyścigi konne („Rochwist”). W XIX wieku aktywnie rozwijał się ruch gimnastyczny. W rezultacie powstały nowe boiska sportowe i baseny. Powstawały stowarzyszenia sportowe i kluby miłośników różnych dyscyplin.
Jeszcze przed I wojną światową Wrocław miał swoich mistrzów olimpijskich w biegach, lekkoatletyce i kajakarstwie: Waltera Bate’a, Linę Radke-Bachauer i Fritza Bauera. Do 1939 roku miasto posiadało: 36 klubów piłkarskich, 24 kluby kolarskie, 10 klubów strzeleckich, 4 kluby pływackie, podnoszenia ciężarów, piłki ręcznej itp.
Aktywnie rozwijały się również kluby sportowe, ponieważ Wrocław był dobrze wyposażony w obiekty, baseny i stadiony. Największy z nich, który działa do dziś, nosi nazwę Stadionu Olimpijskiego.
Zespół administracyjny, który przybył do Wrocławia składał się z wielu działaczy sportowych i socjalistycznych: E. Damczyk, J. Erdt, W. Gorgos, J. Skraba, J. Skrocki i inni. Dzięki takim troskliwym ludziom organizowano lokale, sprzęt i fundacje polskich organizacji sportowych we Wrocławiu. Rozpoczęto również remont Stadionu Olimpijskiego, który proniemieckie władze próbowały wcześniej przekształcić w lotnisko polowe.
Kluby sportowe
Najbardziej ucierpiały trybuny i baseny stadionu. Na terenie obiektu znajdowało się również do trzydziestu kraterów po bombach. W 1945 roku przeprowadzono więc inspekcję dwudziestu wrocławskich obiektów sportowych. Już w czerwcu tego samego roku sportowcy założyli pierwszy lokalny klub sportowy, który później nazwano KS „Ślęża”. Na jego czele stanął Jan Drobot, wiceprezydent miasta. Lekkoatleci trenowali na pierwszym stadionie AZS na Zaciszu, który został oddany do użytku po wojnie.
Później powstały AZS Straż, Policyjny Klub Sportowy (przyszła Gwardia), Klub Kolejowy (współczesna Odra), Burza, Kupiecki Klub Sportowy (Start), Port Lotniczy i wojskowy klub sportowy Szturmowiec. W 1946 roku powstał największy robotniczy klub sportowy w Polsce – Pafawag.
Powstanie międzyszkolnego klubu sportowego Juvenia odegrało ważną rolę w rozwoju siatkówki, koszykówki i pływania. W 1946 r. we Wrocławiu działało 20 klubów i sekcji sportowych. Ponadto przedsiębiorstwa posiadały własne organizacje sportowe. Przykładem może być klub sportowy nr 9 Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego. Został on później przemianowany na Polonię. Jeszcze później Budowlany Klub Sportowy Czarni.
Mniejszości narodowe miały własne ośrodki szkoleniowe: Żydowski Klub Sportowy i Żydowski Robotniczy Klub Sportowy „Gwiazda”. W 1949 r. prawie cała ludność żydowska powróciła do Izraela, a organizacje te niestety przestały funkcjonować. Jednak niektórzy sportowcy pozostali i rywalizowali w lokalnych klubach.
W 1947 r. dwa popularne kluby sportowe działające przy szkołach połączyły się, tworząc WKS Podchorążak. Dzisiejszy WKS Śląsk nawiązuje do wieloletnich tradycji tego znanego klubu sportowego.
Do 1947 roku we Wrocławiu działały niemal wszystkie najpopularniejsze kluby sportowe. Mieszkańcy szczególnie upodobali sobie piłkę nożną. Już w 1946 roku organizowano rozgrywki o mistrzostwo Wrocławia i Dolnego Śląska. Pierwsze mecze koszykówki odbyły się w sierpniu 1945 roku. Popularność zdobywała również piłka ręczna.
Wśród wybitnych postaci Wrocławia warto wymienić A. Szymańskiego. Był on działaczem, trenerem i pionierem dolnośląskiego sportu. Z jego pomocą gry zespołowe zaczęły się aktywnie rozwijać. Był jednym z założycieli wielu związków sportowych i pionierem nowoczesnej Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu.
Lekkoatletyka zyskała na popularności również w latach powojennych. W latach 1945-1946 odbywały się zarówno zawody indywidualne, jak i drużynowe. Od czasu do czasu organizowano biegi uliczne na dystansie 4,5 km. Aktywne zainteresowanie biegami sprowokował także przyjazd do Wrocławia mistrzów olimpijskich: S. Walasiewicz-Olson i J. Wajs-Grętkiewicz-Marcinkiewicz.
Sportowa stolica Dolnego Śląska
Po wojnie wrocławianie bardzo polubili boks, który popularnością dorównywał piłce nożnej. We Wrocławiu trenowały i startowały takie gwiazdy sportu jak R. Waluga czy L. Faska. Do Wrocławia przyjeżdżał również słynny polski trener F. Stamm, który propagował zdrowy tryb życia.
Popularność zyskiwały zapasy, kolarstwo i szermierka. Mistrzowie olimpijscy okresowo odwiedzali Wrocław, by zachęcać młodzież do uprawiania sportu.
Ważne miejsce w życiu wrocławian zajmowały sporty wodne. Sprzyjała temu dobrze rozwinięta infrastruktura: baseny, w tym kryte, oraz przystanie żeglarskie. Pierwsze oficjalne zawody rozegrano w marcu 1946 roku. Rozwijały się sekcje pływacka i piłki wodnej. A. Iwanowski i M. Petrusewicz stali się gwiazdami tamtych czasów. Z okazji Dni Morza zorganizowano 3-kilometrowy bieg po Odrze. W 1949 r. Wrocław był gospodarzem Mistrzostw Polski w Pływaniu. Aktywnie rozwijało się wioślarstwo. Bracia Schwarzer zostali nawet wicemistrzami świata w 1949 roku.
W latach 50. popularna była również siatkówka. W 1954 roku wrocławscy siatkarze zdobyli złoto i srebro na Mistrzostwach Polski. W tym czasie jedną trzecią kadry narodowej stanowili wrocławianie. W 1956 roku sportowcy z miasta zdobyli brąz na Mistrzostwach Świata w Paryżu.
Lata 50. przyniosły jednak także trudności. Władze zaczęły delegalizować wszystkie związki sportowe. Ich miejsce zajęły zbiurokratyzowane sekcje sportowe Wojewódzkiego Komitetu Kultury Fizycznej. Wielu trenerów i działaczy zostało odsuniętych od działalności sportowej, w grę wchodziła polityka.
Odrodzenie
Biurokratyczna kontrola nad sportowym życiem Wrocławia trwała do 1957 roku. Wtedy rozpoczęła się reorganizacja i zasadnicze innowacje. W mieście powstały nowe związki sportowe. Zmiany przeszły także wojskowe kluby sportowe. Miarą rozwoju sportu we Wrocławiu był udział wrocławian w zawodach międzynarodowych. I tak w 1964 r. w Tokio w ekipie olimpijskiej było już 18 wrocławian, z których czterech zdobyło srebro. W 1976 r. na Igrzyskach Olimpijskich w Montrealu na 16 uczestników z Polski, 9 było z Wrocławia.
Ważną rolę w mieście odgrywał Akademicki Związek Sportowy. Jego zawodnicy brali udział w igrzyskach olimpijskich, mistrzostwach świata, Europy i Polski. Przywieźli z nich wiele nagród i medali. AZS miał najsilniejsze sekcje w lekkoatletyce, szermierce, judo i wioślarstwie. Silny był też klub gwardyjski. Wyróżniały się sekcje boksu, siatkówki, koszykówki i podnoszenia ciężarów.
Kryzys lat 80. częściowo wpłynął na działalność WKS Śląsk, Gwardii i AZS. W 1984 roku Polska odmówiła udziału w Igrzyskach Olimpijskich w Los Angeles. To z pewnością zdemotywowało wielu sportowców. Część organizacji przeniosła jednak swoje sekcje do bardziej stabilnych finansowo klubów wrocławskich.
Dla wielu organizacji sportowych jedyną szansą na utrzymanie się na powierzchni była działalność gospodarcza. Z powodu niewystarczającego finansowania kluby musiały wybierać dla siebie najbardziej perspektywiczne dyscypliny. Było to jednak korzystne dla wielu zakładów.
W 1989 roku transformacja ustrojowa sprawiła, że sport we Wrocławiu, jak i w całej Polsce, wszedł na nowy poziom. Proces ten miał dwie strony: kluby i sekcje sportowe stały się niezależne, a finansowanie ze strony państwa zostało ograniczone. W efekcie organizacje sportowe musiały samodzielnie pozyskiwać środki na swoją działalność.