„Proszę o zachowanie ciszy!” – to stare hasło starszej bibliotekarki w okularach wciąż żyje w wyobraźni wielu osób. Co więcej, wielu uważa, że w dobie internetu biblioteki stały się muzeami papierowych książek i nie interesują większości. Jednak współczesny Wrocław nie do końca się z tym zgadza. Bo jak inaczej wyjaśnić kolejki po darmowe kody Legimi, osoby z laptopami między regałami i biblioteki, które bardziej przypominają stylowe coworkingi? Serwis iwroclaw.com wyjaśnia szczegóły.
Dzisiaj we Wrocławiu biblioteki to prawdziwe huby kulturalne. Tutaj się pracuje, rezerwuje bestsellery online, słucha audiobooków, spędza czas z dziećmi lub po prostu ucieka od miejskiego zgiełku. Czasami odnosi się wrażenie, że karta biblioteczna stała się jednym z najdziwniejszych, ale najbardziej opłacalnych darmowych „abonamentów” w mieście.
Biblioteki Wrocławia dzisiaj: jak stały się pełnowartościowymi hubami kulturalnymi
Jeśli ktoś ostatni raz był w bibliotece jeszcze w czasach szkolnych, wrocławska MBP może go nieco zaskoczyć. Część filii bardziej przypomina nowoczesne kluby czytelnicze lub ciche miejskie przestrzenie do pracy. Przy gniazdkach siedzą studenci z laptopami, ktoś przegląda komiksy, a w dziale dziecięcym zaczynają się zajęcia dla najmłodszych. I to wszystko to zwykła biblioteka osiedlowa, a nie modny prywatny klub z drogą subskrypcją.
Miejska Biblioteka Publiczna im. Tadeusza Różewicza posiada dziesiątki filii w całym Wrocławiu. Na oficjalnej mapie MBP można szybko znaleźć najbliższy punkt obok domu lub pracy – co szczególnie ratuje nowych mieszkańców miasta, którzy wciąż gubią się między Krzykami, Popowicami a Nadodrzem. Część filii działa w zupełnie nowym formacie. Na przykład Mediateka od dawna ma opinię miejsca, do którego przychodzi się nie „po książkę na dwa tygodnie”, ale by posiedzieć, popracować lub przeczekać kilka godzin między sprawami.
Osobnym powodem popularności jest prosta rejestracja. Do założenia karty bibliotecznej wystarczy dokument i kilka minut. Wielu przyjezdnych dowiaduje się o tym przypadkiem: ktoś przychodzi po książkę dla dziecka, a wychodzi z dostępem do katalogu online, audiobooków i serwisów takich jak Legimi. Nawiasem mówiąc, w niektórych filiach znajdują się półki z literaturą ukraińską.
Ciekawe jest również to, jak zmienił się sam wizerunek biblioteki we Wrocławiu. Kiedyś to miejsce kojarzyło się z kartotekami i memicznym hasłem o tym, że ważne jest zachowanie ciszy. Teraz biblioteki konkurują z kawiarniami i coworkingami – z tą różnicą, że tutaj nie trzeba kupować latte za 20 złotych, aby spokojnie posiedzieć kilka godzin.
Legimi: dlaczego wrocławianie ustawiają przypomnienia na pierwszy dzień miesiąca
Dla wielu czytelników karta biblioteczna we Wrocławiu dawno stała się sposobem na bezpłatne czytanie e-booków i słuchanie audiobooków. Powód jest prosty – dostęp do Legimi. To serwis z ogromną bazą e-booków i audio, za który zazwyczaj płaci się miesięczny abonament. Jednak biblioteki miejskie regularnie rozdają kody promocyjne swoim czytelnikom i właśnie dlatego wokół MBP powstał swoisty lokalny rytuał.
Schemat jest dość prosty: osoba posiadająca aktywną kartę biblioteczną zwraca się do biblioteki i otrzymuje kod dostępu. Problem tkwi w czymś innym – liczba kodów jest ograniczona. W rezultacie na początku miesiąca część czytelników dosłownie „czatuje” na nowe wydania. Na lokalnych forach i w mediach społecznościowych regularnie pojawiają się wpisy w stylu: „Czy komuś udało się już odebrać Legimi?” lub „Czy są jeszcze kody?”.
W różnych filiach zasady nieco się różnią. Gdzieś kod można otrzymać e-mailem, gdzie indziej trzeba przyjść osobiście. Na stronie MBP wyraźnie zaznaczono, że kodów nie można rezerwować, a jeden czytelnik otrzymuje jeden dostęp. Dlatego ludzie często ustawiają sobie przypomnienia na pierwsze godziny nowego miesiąca – w przeciwnym razie istnieje ryzyko zobaczenia komunikatu „limit wyczerpany”.
W całej tej historii jest zabawny moment. Część mieszkańców zapisuje się do biblioteki wyłącznie dla Legimi, a dopiero potem zaczyna wypożyczać papierowe książki. Powstaje swoisty efekt „odwrotnego wejścia” w czytelnictwo: osoba przychodzi po serwis cyfrowy, a wraca do papieru – dzięki wyjątkowej atmosferze wrocławskich bibliotek i dobrym zbiorom, które można tam znaleźć.
Konto online, hasło i rezerwacja książek: co najczęściej niepokoi nowych czytelników
Jeden z najczęstszych problemów nowych użytkowników MBP brzmi mniej więcej tak: „Zarejestrowałem się, i co dalej?”. Polski system biblioteczny może początkowo wydawać się nieco chaotyczny, zwłaszcza jeśli ktoś jest przyzwyczajony do formatu „przyszedłem – wziąłem książkę”. We Wrocławiu znaczna część procesów dawno przeszła do sieci: katalog, rezerwacje, przedłużanie terminów zwrotu, a nawet dostęp do serwisów elektronicznych.
Zazwyczaj loginem jest numer karty bibliotecznej lub email podany podczas rejestracji. Najwięcej zamieszania jest z hasłami. U niektórych jest to data urodzenia, u innych – osobny kod wydawany przy zapisie. Dlatego zapytania typu „jak zalogować się do biblioteki miejskiej wrocław” stabilnie utrzymują się wśród popularnych w Google. Ludzie po prostu starają się zrozumieć, jakiego hasła oczekuje od nich system.
Za to po zalogowaniu otwiera się główny bonus – rezerwacja książek online. System działa bardzo wygodnie: czytelnik znajduje potrzebną pozycję w katalogu, wybiera filię i czeka na powiadomienie o gotowości zamówienia. To szczególnie ratuje w dużym mieście, gdzie potrzebna książka może czekać na czytelnika w zupełnie innej dzielnicy. Nie ma potrzeby jechać przez pół Wrocławia w ciemno z nadzieją, że książka jest na półce.
Jest jeszcze jeden niuans, który szybko doceniają studenci i pracownicy biurowi. Przez konto można przedłużyć termin wypożyczenia książki bez wizyty w bibliotece. Brzmi to jak drobnostka, ale właśnie dzięki temu, że system działa bez zbędnej biurokracji, ludzie znacznie chętniej tu wracają.
Czy można zostać czytelnikiem biblioteki, jeśli nie jest się studentem
Z bibliotekami miejskimi sprawa jest prosta: zapisujesz się i korzystasz. Jednak biblioteki uniwersyteckie we Wrocławiu rządzą się nieco innymi prawami. Z tego powodu stale pojawiają się pytania:
- Czy do środka może wejść osoba „z ulicy”, która zafundowała sobie darmowe wycieczki i chce włączyć w nie wizytę w bibliotece?
- Jak uzyskać dostęp i czy realne jest wypożyczenie książki do domu, nie będąc studentem?
Najbardziej znanym przykładem jest Biblioteka Uniwersytecka we Wrocławiu. Tutaj często zaglądają nawet turyści: budynek na Ostrowie Tumskim od dawna ma opinię jednej z najpiękniejszych przestrzeni akademickich w mieście. Jednak system dostępu jest tu bardziej skomplikowany niż w MBP. Osoby studiujące korzystają z legitymacji studenckiej, natomiast czytelnicy zewnętrzni zazwyczaj muszą przejść osobną rejestrację. W części przypadków dostęp ograniczony jest do czytelni.
Podobna sytuacja ma miejsce w bibliotekach innych uczelni – na przykład Uniwersytetu Przyrodniczego czy Politechniki. Dla studentów to zwykły element infrastruktury edukacyjnej: wpadł między zajęciami, wziął podręcznik, popracował kilka godzin. Dla pozostałych mieszkańców miasta wszystko zależy od regulaminu konkretnej placówki. Gdzieś pozwalają założyć konto czytelnika, gdzie indziej wymagana jest kaucja, a jeszcze indziej książek w ogóle nie wypożycza się poza budynek.
Mimo to biblioteki uniwersyteckie we Wrocławiu mają swoją wyjątkową atmosferę. Jest tu mniej przypadkowych osób, więcej literatury specjalistycznej i bardzo wyczuwalny „kampusowy” rytm życia. Czasami to po prostu najlepsze miejsce do cichej pracy – zwłaszcza gdy kawiarnie zmęczyły już muzyką, kolejkami i wiecznymi rozmowami przy sąsiednim stoliku.
