{"id":22368,"date":"2025-11-20T21:51:57","date_gmt":"2025-11-20T20:51:57","guid":{"rendered":"https:\/\/iwroclaw.com\/?p=22368"},"modified":"2025-11-21T10:49:41","modified_gmt":"2025-11-21T09:49:41","slug":"samonaprawialny-sie-beton-wroclawski-wynalazek-ktory-przedluza-zycie-budynkow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/eternal-22368-samonaprawialny-sie-beton-wroclawski-wynalazek-ktory-przedluza-zycie-budynkow","title":{"rendered":"Samonaprawialny beton \u2013 wynalazek, kt\u00f3ry przed\u0142u\u017ca \u017cycie budynk\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n

Beton p\u0119ka. To normalne \u2013 starzeje si\u0119, wch\u0142ania wilgo\u0107, reaguje na mr\u00f3z i upa\u0142. P\u0119kni\u0119cia staj\u0105 si\u0119 wrotami dla wody, kt\u00f3ra toczy konstrukcje od \u015brodka. I tak w k\u00f3\u0142ko: naprawiamy, uzupe\u0142niamy, wzmacniamy. A co, gdyby beton m\u00f3g\u0142\u2026 sam zaleczy\u0107 swoje \u201erany\u201d? Bez ekipy remontowej, bez ha\u0142asu i kurzu. Brzmi jak fantastyka, ale we Wroc\u0142awiu pracuje si\u0119 nad tym ca\u0142kiem serio. W tej historii na iwroclaw.com<\/a> \u2013 troch\u0119 chemii, troch\u0119 biologii i jeszcze wi\u0119cej in\u017cynierskiej sprawno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Wynalazek, kt\u00f3ry potencjalnie zaoszcz\u0119dzi miliony i przed\u0142u\u017cy \u017cycie budynk\u00f3w o dziesi\u0119ciolecia, jest ju\u017c od pewnego czasu testowany przez polskich badaczy. A w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 uczyni\u0107 beton m\u0105drzejszym od samego siebie, znacz\u0105ce miejsce zajmuje zesp\u00f3\u0142 z Politechniki Wroc\u0142awskiej. W\u0142a\u015bnie w ich laboratorium zaczyna si\u0119 ta solidna i interesuj\u0105ca opowie\u015b\u0107. Co nie dziwi, poniewa\u017c ta uczelnia jest zaanga\u017cowana tak\u017ce w inne nowatorskie projekty, w tym w projekt oczyszczania \u015bciek\u00f3w<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Jak beton nauczy\u0142 si\u0119 \u201eleczy\u0107\u201d sam siebie: kr\u00f3tki przegl\u0105d technologii<\/h2>\n\n\n\n

Idea, \u017ce materia\u0142 budowlany sam zasklepia mikrop\u0119kni\u0119cia, brzmia\u0142a kiedy\u015b jak fantazja z holenderskiego instytutu czy japo\u0144skiego laboratorium. Dzi\u015b jest to ju\u017c osobna ga\u0142\u0105\u017a materia\u0142oznawstwa. W arsenale in\u017cynier\u00f3w jest kilka podej\u015b\u0107: od bakterii, kt\u00f3re \u201ezszywaj\u0105\u201d p\u0119kni\u0119cia minera\u0142ami, po mikrokapsu\u0142ki z chemi\u0105, kt\u00f3ra uwalnia si\u0119 tylko wtedy, gdy pojawi si\u0119 szczelina.<\/p>\n\n\n\n

Najpopularniejszym kierunkiem jest bio-beton. Dodaje si\u0119 do niego bakterie (zwykle z rodzaju Bacillus), kt\u00f3re w stanie u\u015bpienia mog\u0105 latami zalega\u0107 w betonie. Gdy tylko pojawi si\u0119 p\u0119kni\u0119cie i wilgo\u0107, bakteria budzi si\u0119 i zaczyna wytwarza\u0107 osad wapienny \u2013 kalcyt. Stopniowo wype\u0142nia on pustk\u0119. Faktycznie jest to jak naturalny cement, tylko bio. S\u0105 te\u017c w\u0142\u00f3kna polimerowe, kapsu\u0142ki z \u017cywic\u0105 epoksydow\u0105 lub specjalne kryszta\u0142y, kt\u00f3re wci\u0105gaj\u0105 wilgo\u0107 i p\u0119czniej\u0105, zasklepiaj\u0105c mikrop\u0119kni\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n

Te technologie nie czyni\u0105 betonu nie\u015bmiertelnym, ale daj\u0105 mu przewag\u0119. Tam, gdzie wcze\u015bniej trzeba by\u0142o wymienia\u0107 p\u0142yt\u0119 lub kolumn\u0119, teraz mo\u017cna poczeka\u0107 i zobaczy\u0107, jak wszystko samo si\u0119 zagoi. Oczywi\u015bcie, dzia\u0142a to tylko na mikro-poziomie. Je\u015bli zawali si\u0119 p\u00f3\u0142 mostu \u2013 \u017cadna bakteria nie pomo\u017ce. Ale w d\u0142ugoterminowej eksploatacji mo\u017ce to przynajmniej zmniejszy\u0107 koszty remontu konstrukcji betonowych.<\/p>\n\n\n\n

Technologia jest jeszcze niedoskona\u0142a, istniej\u0105 problemy ze stabilno\u015bci\u0105, cen\u0105, skalowaniem. Jednak dla in\u017cynier\u00f3w to nie \u015blepa uliczka, a raczej wyzwanie, kt\u00f3re wzywa na platform\u0119 laboratoryjn\u0105. I w\u0142a\u015bnie tu na scen\u0119 wkraczaj\u0105 wroc\u0142awscy naukowcy.<\/p>\n\n\n\n

Wroc\u0142awska formu\u0142a wytrzyma\u0142o\u015bci: polskie badania, kt\u00f3re mog\u0105 zmieni\u0107 normy budowlane<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Gdy mowa o betonie z przysz\u0142o\u015bci, Wroc\u0142aw nie zostaje w tyle. W laboratoriach Politechniki Wroc\u0142awskiej od d\u0142u\u017cszego czasu bada si\u0119 nowe kompozycje cementu, kt\u00f3re s\u0105 zar\u00f3wno mocne, jak i trwa\u0142e, czyli dos\u0142ownie zdolne do \u201e\u017cycia\u201d d\u0142u\u017cej. Mowa o ca\u0142ej strategii: uczyni\u0107 beton mniej wra\u017cliwym na wod\u0119, p\u0119kni\u0119cia i wewn\u0119trzne zniszczenia.<\/p>\n\n\n\n

W szczeg\u00f3lno\u015bci, w ramach projektu SPHERE, kt\u00f3ry wystartowa\u0142 przy udziale Politechniki Wroc\u0142awskiej, zesp\u00f3\u0142 in\u017cynier\u00f3w pracuje nad mieszankami betonowymi o zerowym \u015bladzie w\u0119glowym i podwy\u017cszonej odporno\u015bci na uszkodzenia. W centrum uwagi s\u0105 \u201einteligentne\u201d domieszki, kt\u00f3re s\u0105 w stanie reagowa\u0107 na zmiany w strukturze materia\u0142u. Tak, nie jest to jeszcze pe\u0142noprawny bio-beton z bakteriami \u2013 ale w\u0142a\u015bnie od takich opracowa\u0144 zaczynaj\u0105 si\u0119 prze\u0142omy.<\/p>\n\n\n\n

Osobno warto wspomnie\u0107 o inicjatywach Wroc\u0142awskiego Centrum Transferu Technologii, gdzie po\u0142\u0105czono si\u0142y z innymi instytucjami naukowymi, aby stworzy\u0107 beton, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy d\u0142u\u017cej i nie rozpada si\u0119 po pierwszym wiosennym deszczu. Badacze nie m\u00f3wi\u0105 o wynalazkach z patosem, jednak z wywiad\u00f3w i raport\u00f3w technicznych wida\u0107: samoleczenie konstrukcji jest w pe\u0142ni w polu ich uwagi.<\/p>\n\n\n\n

I cho\u0107 wroc\u0142awianie nie s\u0105 pierwszymi na \u015bwiecie, kt\u00f3rzy wymy\u015blili ten pomys\u0142, ich podej\u015bcie wydaje si\u0119 wywa\u017cone i pragmatyczne. Bez obietnic cud\u00f3w, ale z kalkulacj\u0105: je\u015bli beton mo\u017cna uczyni\u0107 troch\u0119 m\u0105drzejszym, dlaczego by nie spr\u00f3bowa\u0107? Tym bardziej je\u015bli pomo\u017ce to miastu zaoszcz\u0119dzi\u0107 troch\u0119 kom\u00f3rek nerwowych i kup\u0119 pieni\u0119dzy na utrzymanie starej infrastruktury.<\/p>\n\n\n\n

Co samonaprawialny beton oznacza dla miast i przysz\u0142o\u015bci<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

To, co zaczyna\u0142o si\u0119 jako eksperyment laboratoryjny, mo\u017ce zmieni\u0107 oblicze ca\u0142ych miast. Samonaprawialny beton ma zachowa\u0107 spok\u00f3j architekta. Urz\u0105d miasta otrzymuje znacznie mniejsze rachunki. A mosty dostaj\u0105 szans\u0119 do\u017cy\u0107 do emerytury bez corocznego odnawiania. Je\u015bli materia\u0142 sam zasklepia swoje drobne rany, obs\u0142uga techniczna staje si\u0119 rzadsza, a \u017cycie konstrukcji \u2013 d\u0142u\u017csze. W ko\u0144cu ta kwestia dotyczy te\u017c ekologii. Mniej p\u0119kni\u0119\u0107 \u2013 mniej napraw. Mniej napraw \u2013 mniejsza produkcja nowego betonu, a co za tym idzie \u2013 i emisja CO\u2082.<\/p>\n\n\n\n

W skali kraju sytuacja mo\u017ce odczuwalnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na bilans w\u0119glowy. Tym bardziej \u017ce klasyczny cement \u2013 jeden z najbardziej \u201ebrudnych\u201d materia\u0142\u00f3w na \u015bwiecie. Wyobra\u017amy sobie, \u017ce pozostawiamy budynki w spokoju na dziesi\u0119ciolecia, unikaj\u0105c ci\u0105g\u0142ych \u201eta\u0144c\u00f3w z tamburynem\u201d w momencie pojawienia si\u0119 nowych p\u0119kni\u0119\u0107.<\/p>\n\n\n\n

A jest jeszcze wolno\u015b\u0107 architektoniczna. Je\u015bli materia\u0142 dzia\u0142a z rozumem, in\u017cynierowie Wroc\u0142awia mog\u0105 ryzykowa\u0107 formami i rozwi\u0105zaniami przestrzennymi. I kto wie \u2013 by\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie tutaj powstanie pierwszy plac miejski, w ca\u0142o\u015bci zbudowany z betonu, kt\u00f3ry \u201eleczy si\u0119 sam\u201d. Baza naukowa jest, ambicje te\u017c. Zosta\u0142o niewiele: troch\u0119 pieni\u0119dzy, troch\u0119 cierpliwo\u015bci i kilka bakterii, kt\u00f3re \u201eznaj\u0105 swoj\u0105 robot\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Cz\u0142owiek rzadko kiedy jest w stanie sam si\u0119 skutecznie leczy\u0107 tak, jak ten rodzaj betonu. Ale kiedy niekt\u00f3re przypadki uwa\u017cane s\u0105 za beznadziejne, za spraw\u0119 mog\u0105 wzi\u0105\u0107 si\u0119 inni miejscowi innowatorzy \u2013 na przyk\u0142ad neurobiolog Pawe\u0142 Tabakow<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Beton p\u0119ka. To normalne \u2013 starzeje si\u0119, wch\u0142ania wilgo\u0107, reaguje na mr\u00f3z i upa\u0142. P\u0119kni\u0119cia staj\u0105 si\u0119 wrotami dla wody, kt\u00f3ra toczy konstrukcje od \u015brodka. I tak w k\u00f3\u0142ko: naprawiamy, uzupe\u0142niamy, wzmacniamy. A co, gdyby beton m\u00f3g\u0142\u2026 sam zaleczy\u0107 swoje \u201erany\u201d? Bez ekipy remontowej, bez ha\u0142asu i kurzu. Brzmi jak fantastyka, ale we Wroc\u0142awiu pracuje […]<\/p>\n","protected":false},"author":369,"featured_media":22342,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4823],"tags":[7933,7930,7928,7935,7934,7936,7931,7929,7938,7831,7937,7932],"motype":[4828],"moformat":[6286],"moimportance":[32],"class_list":["post-22368","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-innovator","tag-badania-budowlane-polska","tag-beton-przyszlosci","tag-beton-samonaprawialny","tag-beton-z-bakteriami","tag-biobeton-3","tag-ekologiczne-budownictwo","tag-innowacje-we-wroclawiu","tag-inteligentne-materialy","tag-mikropekniecia-beton","tag-politechnika-wroclawska","tag-projekt-sphere","tag-technologie-betonowe","motype-eternal","moformat-copywriting-longread","moimportance-golovna-novyna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22368","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/369"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22368"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22368\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22381,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22368\/revisions\/22381"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22342"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22368"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=22368"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=22368"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=22368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}