{"id":22193,"date":"2025-11-19T13:32:12","date_gmt":"2025-11-19T12:32:12","guid":{"rendered":"https:\/\/iwroclaw.com\/?p=22193"},"modified":"2026-01-22T16:07:26","modified_gmt":"2026-01-22T15:07:26","slug":"innowacyjne-metody-edukacji-we-wroclawiu-od-johanna-ignaza-von-felbigera-do-wspolczesnej-pedagogiki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/eternal-22193-innowacyjne-metody-edukacji-we-wroclawiu-od-johanna-ignaza-von-felbigera-do-wspolczesnej-pedagogiki","title":{"rendered":"Innowacyjne metody edukacji we Wroc\u0142awiu: Od Johanna Ignaza von Felbigera do wsp\u00f3\u0142czesnej pedagogiki"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Historia edukacji we Wroc\u0142awiu to serial z kilkoma sezonami i nieoczekiwanymi zwrotami akcji. W r\u00f3\u017cnym czasie wsp\u00f3\u0142istnia\u0142y tu humanistyczne gimnazja, prusko-wojskowa dyscyplina, idee socjalistycznego wychowania i najnowsze europejskie trendy w nauczaniu. Ale na d\u0142ugo przed interaktywnymi tablicami i przestrzeniami coworkingowymi w klasach, pewien \u015bl\u0105ski zakonnik z Breslau uzna\u0142, \u017ce szko\u0142a to nie kazanie niedzielne, lecz powa\u017cna instytucja z w\u0142asnymi zasadami, metodami i\u2026 podr\u0119cznikami dla nauczycieli. Johann Ignaz von Felbiger w XVIII wieku faktycznie po\u0142o\u017cy\u0142 podwaliny pod zaw\u00f3d pedagoga w Europie \u015arodkowej \u2013 z metodyk\u0105, programem nauczania i wiar\u0105 w to, \u017ce dzieci nale\u017cy nie poucza\u0107, lecz uczy\u0107. Jego metody edukacji i ich dalszym rozwoju przeczytacie na <a href=\"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\">iwroclaw.com<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a34c825244d2\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a34c825244d2\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/eternal-22193-innowacyjne-metody-edukacji-we-wroclawiu-od-johanna-ignaza-von-felbigera-do-wspolczesnej-pedagogiki\/#Johann_Ignaz_von_Felbiger_%E2%80%93_reformator_ktory_zmusil_nauczycieli_do_refleksji\" >Johann Ignaz von Felbiger \u2013 reformator, kt\u00f3ry zmusi\u0142 nauczycieli do refleksji<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/eternal-22193-innowacyjne-metody-edukacji-we-wroclawiu-od-johanna-ignaza-von-felbigera-do-wspolczesnej-pedagogiki\/#Szkola_na_przelomie_epok\" >Szko\u0142a na prze\u0142omie epok<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/eternal-22193-innowacyjne-metody-edukacji-we-wroclawiu-od-johanna-ignaza-von-felbigera-do-wspolczesnej-pedagogiki\/#Pruska_musztra\" >Pruska musztra<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/eternal-22193-innowacyjne-metody-edukacji-we-wroclawiu-od-johanna-ignaza-von-felbigera-do-wspolczesnej-pedagogiki\/#Powojenna_improwizacja\" >Powojenna improwizacja<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/eternal-22193-innowacyjne-metody-edukacji-we-wroclawiu-od-johanna-ignaza-von-felbigera-do-wspolczesnej-pedagogiki\/#Nauka_w_ruchu_jak_Wroclaw_stal_sie_poligonem_dla_eksperymentow_pedagogicznych\" >Nauka w ruchu: jak Wroc\u0142aw sta\u0142 si\u0119 poligonem dla eksperyment\u00f3w pedagogicznych<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Johann_Ignaz_von_Felbiger_%E2%80%93_reformator_ktory_zmusil_nauczycieli_do_refleksji\"><\/span>Johann Ignaz von Felbiger \u2013 reformator, kt\u00f3ry zmusi\u0142 nauczycieli do refleksji<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na pocz\u0105tku XVIII wieku ucze\u0144 mia\u0142 mniej wi\u0119cej dwie opcje: albo wkuwa\u0107 katechizm w ciasnej ko\u015bcielnej sali, albo pa\u015b\u0107 byd\u0142o \u2013 co te\u017c, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, by\u0142o niez\u0142\u0105 nauk\u0105. Johann Ignaz von Felbiger, \u015bl\u0105ski kanonik, kt\u00f3ry studiowa\u0142 w Breslau, nie zgadza\u0142 si\u0119 z tym. Mia\u0142 powa\u017cniejsze plany wobec edukacji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Felbiger urodzi\u0142 si\u0119 w 1724 roku w miasteczku G\u0142og\u00f3w (w\u00f3wczas Glogau) \u2013 oko\u0142o godziny jazdy od wsp\u00f3\u0142czesnego Wroc\u0142awia. Po uko\u0144czeniu tamtejszego kolegium jezuickiego, rozpocz\u0105\u0142 studia na uniwersytecie w Breslau. Jednak zamiast p\u00f3j\u015b\u0107 drog\u0105 tradycyjnej teologii i ostro\u017cnych kaza\u0144, zaj\u0105\u0142 si\u0119 rzeczami radykalnymi \u2013 uporz\u0105dkowaniem systemu szkolnego. Jego zadaniem sta\u0142a si\u0119 reforma edukacji w Cesarstwie Austriackim \u2013 i wykona\u0142 to z niezwyk\u0142\u0105 pedanteri\u0105.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"667\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/11\/image-79.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-22194\" srcset=\"https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/11\/image-79.png 667w, https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/11\/image-79-200x300.png 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 667px) 100vw, 667px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1775 roku Felbiger wydaje \u201eKsi\u0119g\u0119 metodyczn\u0105 dla nauczycieli szk\u00f3\u0142 niemieckich\u201d (Methodenbuch f\u00fcr Lehrer der deutschen Schulen) \u2013 w zasadzie pierwszy masowy przewodnik dla nauczycieli. Opisa\u0142 w nim, <strong>jak planowa\u0107 lekcje, jak naucza\u0107, jak utrzymywa\u0107 dyscyplin\u0119 w klasie, a nawet \u2013 jak nauczyciel powinien prawid\u0142owo sta\u0107<\/strong>. Brzmi troch\u0119 wojskowo? Tak w\u0142a\u015bnie by\u0142o. Jego pedagogika faktycznie mia\u0142a posmak wojskowego porz\u0105dku: klaro\u015b\u0107, subordynacja, hierarchia wiedzy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak mimo surowo\u015bci, Felbiger doskonale rozumia\u0142, \u017ce edukacja to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c moralizowanie. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce nauczyciel musi by\u0107 przygotowany, mie\u0107 metodyk\u0119 i nie polega\u0107 na \u201ejak B\u00f3g da\u201d. Jego idee sta\u0142y si\u0119 podstaw\u0105 reform Marii Teresy \u2013 cesarzowej austriackiej, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a systematyzowanie szkolnictwa w ca\u0142ym imperium. Methodenbuch definiowa\u0142 cel szko\u0142y w ten spos\u00f3b: powinna ona nie tylko uczy\u0107 pisa\u0107 i czyta\u0107, ale i przygotowywa\u0107 do \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co ciekawe, pierwsze eksperymenty z wdra\u017caniem jego metod odbywa\u0142y si\u0119 w szko\u0142ach \u015bl\u0105skich \u2013 w tym i w Breslau. I cho\u0107 on sam przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 p\u00f3\u017aniej na W\u0119gry i do Wiednia, jego idee nadal \u017cy\u0142y w pruskim \u015al\u0105sku, staj\u0105c si\u0119 podstaw\u0105 tzw. \u201epedagogiki protestanckiej\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Felbiger nie by\u0142 jednak utopist\u0105, lecz systematykiem. Dlatego, cho\u0107 jego metody krytykowano za sucho\u015b\u0107 i sk\u0142onno\u015b\u0107 do musztry, to w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki niemu nauczyciel przesta\u0142 by\u0107 po prostu pobo\u017cnym wujkiem z tabliczk\u0105 do pisania. A szko\u0142a sta\u0142a si\u0119 spraw\u0105 o znaczeniu pa\u0144stwowym.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Szkola_na_przelomie_epok\"><\/span>Szko\u0142a na prze\u0142omie epok<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"545\" src=\"https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/11\/image-80.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-22197\" srcset=\"https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/11\/image-80.png 1024w, https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/11\/image-80-300x160.png 300w, https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/11\/image-80-768x409.png 768w, https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/11\/image-80-696x370.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli przej\u015b\u0107 si\u0119 dzi\u015b ulicami Wroc\u0142awia, \u0142atwo natkn\u0105\u0107 si\u0119 na budynki ze \u015bladami starych szyld\u00f3w szkolnych: Gymnasium, Realschule, Volksschule. Miasto oddycha histori\u0105 edukacji. Zmienia\u0142y si\u0119 tu imperia, j\u0119zyki nauczania, metody, a nawet same wyobra\u017cenia o tym, po co w og\u00f3le chodzi\u0107 do szko\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pruska_musztra\"><\/span>Pruska musztra<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W XVIII\u2013XIX wieku Wroc\u0142aw by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 Prus, a zatem \u2013 pod pe\u0142nym wp\u0142ywem pedagogiki dyscyplinarnej. Szko\u0142a mia\u0142a nie wychowywa\u0107 tw\u00f3rc\u00f3w, lecz formowa\u0107 pos\u0142usznych obywateli. Program \u2013 sztywno ustrukturyzowany. Nauczyciel \u2013 autorytet niepodlegaj\u0105cy w\u0105tpliwo\u015bci. Ucze\u0144 \u2013 naczynie na fakty. Idee Felbigera zakorzeni\u0142y si\u0119 na \u015al\u0105sku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednym z ciekawych przyk\u0142ad\u00f3w \u00f3wczesnej modernizacji edukacyjnej jest Maria-Magdalenen-Gymnasium, za\u0142o\u017cone jeszcze w XIII wieku, ale zreformowane w 1766 roku. Opr\u00f3cz archaicznych j\u0119zyk\u00f3w (\u0142aciny i greki), wyk\u0142adano tu j\u0119zyki nowo\u017cytne, a tak\u017ce matematyk\u0119, geografi\u0119, taniec, a nawet agronomj\u0119. Istnia\u0142a te\u017c sekcja Realschule \u2013 bardziej \u201epraktyczna\u201d, z naciskiem na przysz\u0142ych urz\u0119dnik\u00f3w i rzemie\u015blnik\u00f3w. Szko\u0142a ju\u017c wtedy balansowa\u0142a mi\u0119dzy podej\u015bciem humanistycznym a technicznym \u2013 czym\u015b, co dzi\u015b nazwano by \u201einterdyscyplinarno\u015bci\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Powojenna_improwizacja\"><\/span>Powojenna improwizacja<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"660\" height=\"442\" src=\"https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/11\/image-81.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-22200\" srcset=\"https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/11\/image-81.png 660w, https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/11\/image-81-300x201.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale najwi\u0119kszy prze\u0142om nast\u0105pi\u0142 po 1945 roku, kiedy Wroc\u0142aw przeszed\u0142 do Polski. Populacja zmieni\u0142a si\u0119 niemal ca\u0142kowicie: Niemcy wyjechali, przyjechali Polacy z teren\u00f3w utraconych na wschodzie. Szko\u0142y pozosta\u0142y, ale bez nauczycieli, bez podr\u0119cznik\u00f3w i cz\u0119sto \u2013 bez dachu. Pedagogik\u0119 trzeba by\u0142o budowa\u0107 od nowa, i to cz\u0119sto \u2013 z materia\u0142\u00f3w pod r\u0119k\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W latach powojennych edukacja we Wroc\u0142awiu to historia o przetrwaniu i o pomys\u0142owo\u015bci. W 1950\u201360. zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 nowe metody, inspirowane ideami socjalistycznymi: praca zbiorowa, samorz\u0105d, \u201ewychowanie moralne\u201d. Z punktu widzenia wolno\u015bci nauczania \u2013 nie najlepsza epoka. Ale w\u0142a\u015bnie wtedy uformowa\u0142o si\u0119 wiele instytucji, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W badaniu na temat szkolnictwa w Breslau\/Wroc\u0142awiu w latach wojny i powojennym, autorka Anna Wro\u0144ska <a href=\"https:\/\/www.researchgate.net\/publication\/377419883_Early_Childhood_Education_during_conflict_and_change_Learning_from_the_World_War_2_experience_of_Breslau_GermanyWroclaw_Poland\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">podsumowuje<\/a>:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ePraktyki edukacyjne zmienia\u0142y si\u0119 nie dlatego, \u017ce kto\u015b tego chcia\u0142, lecz dlatego, \u017ce nie by\u0142o wyboru. Czasem nauczanie prowadzono w mieszkaniu na pi\u0105tym pi\u0119trze, bo innego miejsca po prostu nie by\u0142o\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d3wczesna <strong>pedagogika opiera\u0142a si\u0119 na improwizacji, ale by\u0142a uzgodniona z polityk\u0105 partii<\/strong>. W og\u00f3le komuni\u015bci mocno <a href=\"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/eternal\/edukacja-szkolna-we-wroclawiu-w-czasach-prl-jak-wplywali-na-nia-komunisci-6545\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">wp\u0142yn\u0119li<\/a> na edukacj\u0119 we Wroc\u0142awiu \u2014 podobnie jak <a href=\"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/eternal-22070-jak-lokalne-startupy-it-tworza-globalne-platformy-analityczne-historia-piwik-pro\">Piwik PRO<\/a> na kultur\u0119 analityki cyfrowej. Jednak w\u0142a\u015bnie taka pedagogika stworzy\u0142a podwaliny pod poszukiwania, kt\u00f3re Wroc\u0142aw prowadzi do dzi\u015b: jak uczy\u0107, gdy warunki dyktuje nie ministerstwo, lecz samo \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Nauka_w_ruchu_jak_Wroclaw_stal_sie_poligonem_dla_eksperymentow_pedagogicznych\"><\/span>Nauka w ruchu: jak Wroc\u0142aw sta\u0142 si\u0119 poligonem dla eksperyment\u00f3w pedagogicznych<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2048\" height=\"1280\" src=\"https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/11\/image-82.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-22203\" srcset=\"https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/11\/image-82.png 2048w, https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/11\/image-82-300x188.png 300w, https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/11\/image-82-768x480.png 768w, https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/11\/image-82-1536x960.png 1536w, https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/11\/image-82-696x435.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 2048px) 100vw, 2048px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wyobra\u017acie sobie lekcj\u0119 matematyki, gdzie zamiast podr\u0119cznika s\u0105 pi\u0142ki gimnastyczne. Wyobrazili\u015bcie? We Wroc\u0142awiu to ju\u017c rzeczywisto\u015b\u0107. Tutaj uczy si\u0119 nie \u201eprzez g\u0142ow\u0119\u201d, lecz ca\u0142ym cia\u0142em. I jest to rezultat realnego do\u015bwiadczenia miasta, kt\u00f3re potrafi dostosowa\u0107 szko\u0142\u0119 do ruchliwego, niespokojnego \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W XXI wieku Wroc\u0142aw stopniowo przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w regionalne centrum innowacji w edukacji. Jednym z najja\u015bniejszych przyk\u0142ad\u00f3w jest program Learning by Moving! \u2013 wsp\u00f3lny projekt Akademii Wychowania Fizycznego (AWF) i partner\u00f3w z innych kraj\u00f3w UE. Jego istota polega na <strong>\u0142\u0105czeniu aktywno\u015bci fizycznej z procesem nauczania<\/strong>, zw\u0142aszcza w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Brzmi zabawnie, ale za t\u0105 \u201egr\u0105\u201d stoi ca\u0142kiem powa\u017cna baza naukowa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Badania pokazuj\u0105: gdy dzieci si\u0119 ruszaj\u0105, to nie jest tylko \u201eroz\u0142adowanie\u201d. Najwa\u017cniejsze jest to, \u017ce aktywuje si\u0119 pami\u0119\u0107 motoryczna, poprawia koncentracja, przyspiesza zapami\u0119tywanie. Potwierdzaj\u0105 to zar\u00f3wno neuropsycholodzy, jak i sami pedagodzy. A do tego \u2013 jest to bardzo naturalne. Dziecko w zasadzie nie jest stworzone do siedzenia w miejscu przez 45 minut.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlaczego akurat Wroc\u0142aw? Zbieg\u0142o si\u0119 tu kilka czynnik\u00f3w. Po pierwsze, silna tradycja kszta\u0142cenia pedagogicznego: Wydzia\u0142 Nauk Historyczno-Pedagogicznych Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego od dawna wspiera formaty interdyscyplinarne, z naciskiem na praktyk\u0119. Po drugie, dobre kontakty z partnerami europejskimi \u2013 miasto aktywnie pozyskuje finansowanie na projekty badawcze w sferze edukacji. A po trzecie, jest tu kultura eksperymentu. Wroc\u0142aw jest przyzwyczajony do reinterpretowania siebie, co dotyczy r\u00f3wnie\u017c szk\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"680\" height=\"651\" src=\"https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/11\/image-83.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-22206\" srcset=\"https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/11\/image-83.png 680w, https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/11\/image-83-300x287.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 680px) 100vw, 680px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I w tym miejscu warto zrobi\u0107 krok w ty\u0142 od entuzjazmu. Bo ka\u017cda innowacja ma swoje trudno\u015bci. Jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych barier jest system. Nawet najlepsze pomys\u0142y cz\u0119sto grz\u0119zn\u0105 na poziomie instrukcji i norm. Nauczyciele s\u0105 zmuszeni wype\u0142nia\u0107 g\u00f3ry papier\u00f3w, aby uzasadni\u0107 lekcj\u0119, na kt\u00f3rej uczniowie uk\u0142adaj\u0105 s\u0142owa z liter roz\u0142o\u017conych na pod\u0142odze \u2013 zamiast siedzie\u0107 w \u0142awkach z zeszytami. A poza tym \u2013 nie wszyscy pedagodzy maj\u0105 odpowiednie przygotowanie. Bo nie ka\u017cdy nauczyciel jest got\u00f3w sta\u0107 si\u0119 jednocze\u015bnie trenerem, aktorem i moderatorem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I tu wa\u017cne jest powiedzenie: Wroc\u0142aw nie d\u0105\u017cy do ca\u0142kowitego zast\u0105pienia starego systemu. I nie chodzi o to, by znosi\u0107 ksi\u0105\u017cki, lecz o to, by doda\u0107 do nich cia\u0142o, emocj\u0119, sytuacj\u0119. W\u0142a\u015bnie w kontek\u015bcie tych nowo\u015bci ponownie wspomina si\u0119 Felbigera. Nie, on nie proponowa\u0142 lekcji z pi\u0142k\u0105, ale jako pierwszy powiedzia\u0142: nauczyciel musi mie\u0107 metod\u0119, a lekcja powinna by\u0107 budowana wed\u0142ug jasnego planu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historia edukacji we Wroc\u0142awiu to serial z kilkoma sezonami i nieoczekiwanymi zwrotami akcji. W r\u00f3\u017cnym czasie wsp\u00f3\u0142istnia\u0142y tu humanistyczne gimnazja, prusko-wojskowa dyscyplina, idee socjalistycznego wychowania i najnowsze europejskie trendy w nauczaniu. Ale na d\u0142ugo przed interaktywnymi tablicami i przestrzeniami coworkingowymi w klasach, pewien \u015bl\u0105ski zakonnik z Breslau uzna\u0142, \u017ce szko\u0142a to nie kazanie niedzielne, lecz [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":369,"featured_media":22149,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4823],"tags":[7805,7798,7803,7797,7808,7793,7775,7801,7804,7795,7807,7796,7802,7800,7799,7794,7806],"motype":[4828],"moformat":[83],"moimportance":[35],"class_list":["post-22193","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-innovator","tag-edukacja-interdyscyplinarna","tag-felbiger-3","tag-gimnazjum-sw-marii-magdaleny","tag-historia-edukacji","tag-innowacje-w-edukacji","tag-johann-ignaz","tag-learning-by-moving","tag-methodenbuch-3","tag-nauczanie-dzieci","tag-nauka-przez-ruch","tag-nowoczesna-pedagogika","tag-pedagogika-wroclawia","tag-pruska-edukacja","tag-reforma-szkolna","tag-slask-xviii-wieku","tag-szkoly-we-wroclawiu","tag-wroclaw-po-wojnie","motype-eternal","moformat-longread-short","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22193","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/369"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22193"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22193\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22451,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22193\/revisions\/22451"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22193"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22193"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22193"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=22193"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=22193"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=22193"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}