{"id":15226,"date":"2024-09-30T14:14:40","date_gmt":"2024-09-30T12:14:40","guid":{"rendered":"https:\/\/iwroclaw.com\/?p=15226"},"modified":"2024-09-30T14:14:58","modified_gmt":"2024-09-30T12:14:58","slug":"tragiczne-historie-zapisane-w-dokumentacji-wroclawskich-szpitali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/eternal-tragiczne-historie-zapisane-w-dokumentacji-wroclawskich-szpitali","title":{"rendered":"Tragiczne historie zapisane w dokumentacji wroc\u0142awskich szpitali"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We Wroc\u0142awiu zachowa\u0142y si\u0119 unikalne archiwalne historyczne dokumenty medyczne, si\u0119gaj\u0105ce nawet 120 lat wstecz, a tak\u017ce znacznie starsze. Dokumenty te s\u0105 nieocenionym \u017ar\u00f3d\u0142em dla badaczy historii medycyny i genealogii. W dalszej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u na <a href=\"https:\/\/iwroclaw.com\">iwroclaw.com<\/a> wyja\u015bnimy, co czyni je interesuj\u0105cymi. W szczeg\u00f3lno\u015bci, jak zobaczymy, cz\u0119sto opisuj\u0105 one tragiczne losy kobiet, kt\u00f3re pad\u0142y ofiar\u0105 brutalnych zbrodni.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a34c30ac2271\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a34c30ac2271\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/eternal-tragiczne-historie-zapisane-w-dokumentacji-wroclawskich-szpitali\/#Archiwum_kliniki_dla_kobiet\" >Archiwum kliniki dla kobiet<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/eternal-tragiczne-historie-zapisane-w-dokumentacji-wroclawskich-szpitali\/#Badania_Alana_Weissa\" >Badania Alana Weissa<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/eternal-tragiczne-historie-zapisane-w-dokumentacji-wroclawskich-szpitali\/#Zachowane_dokumenty_kliniki\" >Zachowane dokumenty kliniki<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/eternal-tragiczne-historie-zapisane-w-dokumentacji-wroclawskich-szpitali\/#Powojenna_dokumentacja_medyczna_i_zmiana_wladzy\" >Powojenna dokumentacja medyczna i zmiana w\u0142adzy<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/eternal-tragiczne-historie-zapisane-w-dokumentacji-wroclawskich-szpitali\/#Zydowscy_pacjenci_we_wroclawskich_szpitalach\" >\u017bydowscy pacjenci we wroc\u0142awskich szpitalach<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/eternal-tragiczne-historie-zapisane-w-dokumentacji-wroclawskich-szpitali\/#Osrodek_Pamieci_i_Dokumentacji_Historycznej_i_jego_archiwa_medyczne\" >O\u015brodek Pami\u0119ci i Dokumentacji Historycznej i jego archiwa medyczne<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/eternal-tragiczne-historie-zapisane-w-dokumentacji-wroclawskich-szpitali\/#Sredniowieczne_szpitale\" >\u015aredniowieczne szpitale<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/eternal-tragiczne-historie-zapisane-w-dokumentacji-wroclawskich-szpitali\/#Na_zakonczenie\" >Na zako\u0144czenie<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Archiwum_kliniki_dla_kobiet\"><\/span>Archiwum kliniki dla kobiet<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jeden z najbardziej wzruszaj\u0105cych dokument\u00f3w przechowywany jest we wroc\u0142awskiej Klinice dla Kobiet. Jest to dokumentacja medyczna 37-letniej wdowy o imieniu H., kt\u00f3ra zosta\u0142a przyj\u0119ta do szpitala w marcu 1946 roku. Kobieta by\u0142a w ci\u0105\u017cy po tym, jak kilka miesi\u0119cy wcze\u015bniej zosta\u0142a zgwa\u0142cona. Prokurator wyda\u0142 za\u015bwiadczenie, \u017ce ci\u0105\u017ca powsta\u0142a w wyniku przest\u0119pstwa, a jej przerwanie nie by\u0142o sprzeczne z prawem.&nbsp; Dokument ten \u015bwiadczy o powa\u017cnych urazach moralnych i fizycznych, kt\u00f3re wiele kobiet musia\u0142o znosi\u0107 w tamtych czasach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dokumentacja szpitalna z lat 40. cz\u0119sto zawiera historie kobiet, kt\u00f3re pad\u0142y ofiar\u0105 przemocy. Wiele z nich nosi\u0142o niemieckie nazwiska, ale s\u0105 te\u017c nazwiska Polek, kt\u00f3re przyby\u0142y do Wroc\u0142awia z innych region\u00f3w, takich jak Krak\u00f3w. Dokumenty te sta\u0142y si\u0119 cennym \u017ar\u00f3d\u0142em do badania interakcji mi\u0119dzy spo\u0142eczno\u015bciami starych i nowych mieszka\u0144c\u00f3w miasta w okresie powojennym.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Badania_Alana_Weissa\"><\/span>Badania Alana Weissa<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"718\" height=\"463\" src=\"https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/09\/17173253\/image-11.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-15236\" srcset=\"https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/09\/17173253\/image-11.png 718w, https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/09\/17173253\/image-11-300x193.png 300w, https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/09\/17173253\/image-11-696x449.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 718px) 100vw, 718px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Alan Weiss, wsp\u00f3\u0142autor \u201eSpod ziemi patrzy Breslau\u201d, r\u00f3wnie\u017c wni\u00f3s\u0142 znacz\u0105cy wk\u0142ad w badania archiw\u00f3w szpitalnych. Korzystaj\u0105c z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142, w tym ksi\u0105g ko\u015bcielnych, rejestr\u00f3w adresowych i podatkowych, zrekonstruowa\u0142 biografie wielu mieszka\u0144c\u00f3w Breslau (obecnie Wroc\u0142awia). W jednej z tych biografii Weiss odtworzy\u0142 losy H., kt\u00f3ra mieszka\u0142a z rodzin\u0105 na Stab\u0142owicach. M\u0105\u017c kobiety zgin\u0105\u0142 na froncie wschodnim podczas II wojny \u015bwiatowej, pozostawiaj\u0105c j\u0105 sam\u0105 z dzie\u0107mi. Takie kobiety cz\u0119sto stawa\u0142y si\u0119 ofiarami przemocy po wojnie, co znajduje odzwierciedlenie w dokumentacji szpitalnej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zachowane_dokumenty_kliniki\"><\/span>Zachowane dokumenty kliniki<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W archiwum kliniki znajduj\u0105 si\u0119 starannie oprawione tomy zawieraj\u0105ce informacje o pacjentkach: ich imiona i nazwiska, miejsca urodzenia, adresy, diagnozy, historie chor\u00f3b i leczenia. W\u015br\u00f3d nich znajduj\u0105 si\u0119 informacje o kobietach z r\u00f3\u017cnych miejscowo\u015bci Dolnego \u015al\u0105ska, m.in. z \u017bagania, G\u0142ogowa i Nysy. Akta zawieraj\u0105 r\u00f3wnie\u017c informacje o stanie zdrowia i warunkach socjalnych tych kobiet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Klinika nie tylko odbiera\u0142a porody, ale tak\u017ce przeprowadza\u0142a operacje, takie jak wyci\u0119cie wyrostka robaczkowego i leczenie chor\u00f3b kobiecych. Wiele pacjentek cierpia\u0142o na raka, co czyni te archiwa jeszcze cenniejszymi dla bada\u0144 medycznych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Powojenna_dokumentacja_medyczna_i_zmiana_wladzy\"><\/span>Powojenna dokumentacja medyczna i zmiana w\u0142adzy<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dokumenty z lat 40. odzwierciedlaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c okres przej\u015bciowy po wojnie. Na przyk\u0142ad w pracowni radioterapii jeszcze w lutym 1945 r. prowadzono dokumentacj\u0119 w j\u0119zyku niemieckim, a po wojnie kontynuowano j\u0105 w j\u0119zyku polskim. Istniej\u0105 dokumenty, w kt\u00f3rych polskie nazwy miast i nazwiska przeplataj\u0105 si\u0119 z niemieckimi, co pokazuje wielonarodowy charakter \u00f3wczesnej ludno\u015bci Wroc\u0142awia.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zydowscy_pacjenci_we_wroclawskich_szpitalach\"><\/span>\u017bydowscy pacjenci we wroc\u0142awskich szpitalach<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dokumenty pokazuj\u0105, \u017ce klinika leczy\u0142a r\u00f3wnie\u017c osoby pochodzenia \u017cydowskiego, z kt\u00f3rych wiele prze\u017cy\u0142o Holokaust. Po II wojnie \u015bwiatowej na Dolnym \u015al\u0105sku mieszka\u0142o kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w, a dokumentacja medyczna cz\u0119sto zawiera informacje o ich przynale\u017cno\u015bci religijnej. Dlatego te\u017c dokumentacja medyczna jest r\u00f3wnie\u017c interesuj\u0105ca dla badaczy Holokaustu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Osrodek_Pamieci_i_Dokumentacji_Historycznej_i_jego_archiwa_medyczne\"><\/span>O\u015brodek Pami\u0119ci i Dokumentacji Historycznej i jego archiwa medyczne<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"512\" src=\"https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/09\/17173254\/image-10.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-15233\" srcset=\"https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/09\/17173254\/image-10.png 768w, https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/09\/17173254\/image-10-300x200.png 300w, https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/09\/17173254\/image-10-696x464.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Archiwa medyczne to wyj\u0105tkowe \u017ar\u00f3d\u0142a informacji, kt\u00f3re otwieraj\u0105 przed badaczami liczne karty historii medycyny. W szczeg\u00f3lno\u015bci we Wroc\u0142awiu i na Dolnym \u015al\u0105sku takie dokumenty s\u0105 niezwykle cenne dla badania zar\u00f3wno historii medycyny, jak i aspekt\u00f3w spo\u0142ecznych, kt\u00f3re wp\u0142ywa\u0142y na \u017cycie lokalnych mieszka\u0144c\u00f3w. Na tym polu aktywnie dzia\u0142a O\u015brodek Pami\u0119ci i Dokumentacji Historycznej, kt\u00f3ry gromadzi i opracowuje materia\u0142y zwi\u0105zane z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 plac\u00f3wek medycznych i lekarzy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zgromadzone archiwa zawieraj\u0105 nie tylko dokumentacj\u0119 medyczn\u0105, ale tak\u017ce historie odzwierciedlaj\u0105ce z\u0142o\u017cone ludzkie losy. Dokumenty te mog\u0105 opowiada\u0107 o tragicznych przypadkach, b\u0142\u0119dach medycznych, epidemiach, kt\u00f3re szala\u0142y w regionie, a nawet o sukcesach w walce z powa\u017cnymi chorobami. Niekt\u00f3re z nich dotycz\u0105 tragicznych wydarze\u0144 zwi\u0105zanych z brakiem opieki medycznej w krytycznych okresach historii, takich jak wojny lub powa\u017cne epidemie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W szczeg\u00f3lno\u015bci archiwa wroc\u0142awskiej Kliniki Ginekologicznej zawieraj\u0105 cenne informacje o chorobach, operacjach i innych zabiegach medycznych wykonywanych na kobietach ponad sto lat temu. Dzi\u0119ki tym zapisom badacze mog\u0105 odtworzy\u0107 obraz praktyki medycznej i metod leczenia na pocz\u0105tku XX wieku. O\u015brodek archiwizuje dokumenty lekarzy i dentyst\u00f3w oraz udost\u0119pnia je historykom i pasjonatom badaj\u0105cym r\u00f3\u017cne aspekty \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w regionu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne s\u0105 zbiory takie jak ten zgromadzony przez profesora<a href=\"https:\/\/wroclaw.name\/uk\/eternal-3543-vydatnyj-biolog-vroczlava-lyudvik-girshfeld\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> Ludwika Hirschfelda<\/a>. Znajduj\u0105 si\u0119 w niej artefakty i dokumenty obrazuj\u0105ce medyczn\u0105 histori\u0119 Wroc\u0142awia. Materia\u0142y te obejmuj\u0105 dokumentacj\u0119 medyczn\u0105 i wyniki bada\u0144 naukowych, kt\u00f3re mog\u0105 rzuci\u0107 \u015bwiat\u0142o na tragiczne losy pacjent\u00f3w cierpi\u0105cych z powodu epidemii lub nieuleczalnych chor\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sredniowieczne_szpitale\"><\/span>\u015aredniowieczne szpitale<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"822\" height=\"455\" src=\"https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/09\/17173255\/image-9.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-15230\" srcset=\"https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/09\/17173255\/image-9.png 822w, https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/09\/17173255\/image-9-300x166.png 300w, https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/09\/17173255\/image-9-768x425.png 768w, https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/09\/17173255\/image-9-696x385.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 822px) 100vw, 822px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ciekawe informacje mo\u017cna znale\u017a\u0107 r\u00f3wnie\u017c w dokumentach dotycz\u0105cych \u015bredniowiecznych szpitali we Wroc\u0142awiu. S\u0142u\u017cy\u0142y one cz\u0119sto jako miejsce schronienia dla biednych, chorych, s\u0142abych i starych, kt\u00f3rzy byli na skraju przetrwania. Osoby te cz\u0119sto trafia\u0142y do takich instytucji z powodu ub\u00f3stwa lub ci\u0119\u017ckiej choroby, co samo w sobie jest bardzo tragiczne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Instytucje te odgrywa\u0142y r\u00f3wnie\u017c rol\u0119 nie tylko szpitali, ale tak\u017ce miejsc, w kt\u00f3rych ludzie, kt\u00f3rzy nie mogli ju\u017c pracowa\u0107 z powodu wieku lub choroby, mogli sp\u0119dzi\u0107 swoje ostatnie lata, czasami odci\u0119ci od spo\u0142ecze\u0144stwa. Mo\u017cna to r\u00f3wnie\u017c zobaczy\u0107 w kontek\u015bcie historycznym. Na przyk\u0142ad najazd tatarski w 1241 r., kt\u00f3ry dotkn\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c Wroc\u0142aw, prawdopodobnie przyczyni\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do powstania niekt\u00f3rych instytucji charytatywnych zajmuj\u0105cych si\u0119 rannymi lub przesiedle\u0144cami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szpitale mog\u0142y by\u0107 scen\u0105 wielu osobistych tragedii, poniewa\u017c poziom medycyny w tamtych czasach by\u0142 do\u015b\u0107 niski. Wielu osobom nie mo\u017cna by\u0142o zapewni\u0107 skutecznej opieki, przez co skazane by\u0142y na \u015bmier\u0107, cz\u0119sto bardzo bolesn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po przeniesieniu g\u0142\u00f3wnej cz\u0119\u015bci Wroc\u0142awia na lewy brzeg Odry, na terenie tzw. pasa ziemi ksi\u0105\u017c\u0119cej, w XIII wieku powsta\u0142o kilka wa\u017cnych klasztor\u00f3w i szpitali. Jednym z nich by\u0142 szpital \u015bw. El\u017cbiety, kt\u00f3ry zosta\u0142 podarowany Zakonowi Krzy\u017cowc\u00f3w z Czerwon\u0105 Gwiazd\u0105. Data jego za\u0142o\u017cenia nie jest dok\u0142adnie znana, ale uwa\u017ca si\u0119, \u017ce mia\u0142o to miejsce mi\u0119dzy 1230 a 1253 rokiem.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"490\" height=\"455\" src=\"https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/09\/17173256\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-15227\" srcset=\"https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/09\/17173256\/image-8.png 490w, https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/09\/17173256\/image-8-300x279.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 490px) 100vw, 490px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szpital zosta\u0142 ufundowany przez ksi\u0119\u017cn\u0105 Ann\u0119 i jej syn\u00f3w. Instytucja mia\u0142a nie tylko cel medyczny, ale tak\u017ce s\u0142u\u017cy\u0142a jako schronienie dla biednych, s\u0142abych i starych ludzi. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 mia\u0142a r\u00f3wnie\u017c aspekt religijny \u2013 ludzie wp\u0142acali datki na jego utrzymanie, aby zapewni\u0107 sobie opiek\u0119 na staro\u015b\u0107 i zbawienie duszy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Na_zakonczenie\"><\/span>Na zako\u0144czenie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zachowane archiwalia dostarczaj\u0105 cennych informacji nie tylko o stanie medycyny we Wroc\u0142awiu, ale tak\u017ce o losach kobiet, kt\u00f3re prze\u017cy\u0142y tragiczne wydarzenia. Dokumenty te s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 historii miasta i wymagaj\u0105 dalszej konserwacji i bada\u0144, bowiem odzwierciedlaj\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 i medyczn\u0105 minionych epok.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>We Wroc\u0142awiu zachowa\u0142y si\u0119 unikalne archiwalne historyczne dokumenty medyczne, si\u0119gaj\u0105ce nawet 120 lat wstecz, a tak\u017ce znacznie starsze. Dokumenty te s\u0105 nieocenionym \u017ar\u00f3d\u0142em dla badaczy historii medycyny i genealogii. W dalszej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u na iwroclaw.com wyja\u015bnimy, co czyni je interesuj\u0105cymi. W szczeg\u00f3lno\u015bci, jak zobaczymy, cz\u0119sto opisuj\u0105 one tragiczne losy kobiet, kt\u00f3re pad\u0142y ofiar\u0105 brutalnych zbrodni. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":318,"featured_media":15119,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4821],"tags":[6841,6842,5486,5407,6847,6846,6844,5405,5462,6840,6839,5406,5529,6843,6845],"motype":[4828],"moformat":[83],"moimportance":[35],"class_list":["post-15226","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-healthy","tag-archiwum-kliniki-dla-kobiet","tag-badania-alana-weissa","tag-dzieje-wroclawskich-szpitali","tag-historia-medycyny","tag-osrodek-pamieci-i-dokumentacji-historycznej-2","tag-osrodek-pamieci-i-dokumentacji-historycznej-i-jego-archiwa-medyczne","tag-powojenna-dokumentacja-medyczna-i-zmiana-wladzy","tag-slawni-ludzie","tag-slawni-wroclawianie","tag-szpitali","tag-tragiczne-historie-zapisane-w-dokumentacji-wroclawskich-szpitali","tag-wroclawianie","tag-wynalazki-we-wroclawiu","tag-zachowane-dokumenty-kliniki","tag-zydowscy-pacjenci-we-wroclawskich-szpitalach","motype-eternal","moformat-longread-short","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15226","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/318"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15226"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15226\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15239,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15226\/revisions\/15239"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15226"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15226"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15226"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=15226"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=15226"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=15226"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}