{"id":14929,"date":"2024-08-28T15:26:15","date_gmt":"2024-08-28T13:26:15","guid":{"rendered":"https:\/\/iwroclaw.com\/?p=14929"},"modified":"2024-08-28T15:27:59","modified_gmt":"2024-08-28T13:27:59","slug":"dzialacze-kultury-pisarka-ewa-stachniak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/eternal-dzialacze-kultury-pisarka-ewa-stachniak","title":{"rendered":"Dzia\u0142acze kultury: pisarka Ewa Stachniak"},"content":{"rendered":"\n

W dalszym ci\u0105gu opowiadamy o wybitnych dzia\u0142aczach kultury pochodz\u0105cych z Wroc\u0142awia. W tym artykule skupimy si\u0119 na Ewie Stachniak, kt\u00f3ra urodzi\u0142a si\u0119 na Dolnym \u015al\u0105sku, ale p\u00f3\u017aniej wyemigrowa\u0142a do Kanady. Na iwroclaw.com<\/a> pokr\u00f3tce om\u00f3wimy jej biografi\u0119, a nast\u0119pnie zwr\u00f3cimy wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 na niekt\u00f3re dzie\u0142a pisarki, kt\u00f3ra pozostawi\u0142a znacz\u0105cy \u015blad w historii kultury.<\/p>\n\n\n\n

Biografia<\/h2>\n\n\n\n

Oto, co sama autorka m\u00f3wi o sobie. Urodzi\u0142a si\u0119 i wychowa\u0142a we Wroc\u0142awiu i od najm\u0142odszych lat, dzi\u0119ki dalekowzrocznej matce, zacz\u0119\u0142a dog\u0142\u0119bnie uczy\u0107 si\u0119 j\u0119zyka angielskiego. Tak naprawd\u0119 by\u0142 to jej drugi j\u0119zyk ojczysty, kt\u00f3ry pom\u00f3g\u0142 jej p\u00f3\u017aniej zaadaptowa\u0107 si\u0119 w Kanadzie.<\/p>\n\n\n\n

W Polsce Ewa zosta\u0142a akademikiem i wyk\u0142ada\u0142a na Wydziale Anglistyki Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego. Latem 1981 roku mia\u0142y miejsce wydarzenia, kt\u00f3re radykalnie zmieni\u0142y \u017cycie wybitnej kobiety obdarzonej talentem literackim. W\u00f3wczas Stachniak otrzyma\u0142a stypendium na Uniwersytecie McGill w Kanadzie i tam wyjecha\u0142a. W Polsce wydarzenia polityczne potoczy\u0142y si\u0119 w taki spos\u00f3b, \u017ce nie mia\u0142a ani mo\u017cliwo\u015bci, ani ch\u0119ci powrotu do Polski, wi\u0119c postanowi\u0142a zosta\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Szybko znalaz\u0142a prac\u0119 w Kanadzie. Ewa zatrudni\u0142a si\u0119 w Radio Canada International, gdzie w latach 1984-1986 pracowa\u0142a w sekcji polskiej, pomagaj\u0105c tworzy\u0107 programy o Kanadzie. Nast\u0119pnie w 1988 roku przenios\u0142a si\u0119 do Toronto, aby uczy\u0107 j\u0119zyka angielskiego i nauk humanistycznych w Sheridan College.<\/p>\n\n\n\n

Zdolno\u015bci literackie Ewy ujawni\u0142y si\u0119 w\u0142a\u015bnie w Kanadzie. Jej pierwsze opowiadanie, \u201eMarmurowi bohaterowie\u201d, zosta\u0142o opublikowane w Antigonish Review w 1994 roku. W 2000 roku Ewa Stachniak opublikowa\u0142a swoje pierwsze du\u017ce dzie\u0142o \u2013 powie\u015b\u0107 \u201eKonieczne k\u0142amstwa\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Niekt\u00f3re ksi\u0105\u017cki wroc\u0142awskiej autorki sta\u0142y si\u0119 bestsellerami i otrzyma\u0142y liczne nagrody. Bardzo interesuj\u0105ca okaza\u0142a si\u0119 powie\u015b\u0107 historyczna \u201eKatarzyna Wielka. Gra o w\u0142adz\u0119\u201d, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 w 2012 roku. W 2014 roku, dzi\u0119ki sukcesowi tego dzie\u0142a, wyda\u0142a kontynuacj\u0119 – \u201eCesarzow\u0105 nocy\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Powie\u015b\u0107 o Katarzynie<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W Polsce Katarzyna II, cesarzowa Rosji, ma opini\u0119 erotomanki, satrapy w sp\u00f3dnicy i okrutnicy. Dlatego dla niekt\u00f3rych wyb\u00f3r tej postaci by\u0142 do\u015b\u0107 dziwny. Niemniej jednak ksi\u0105\u017cka znalaz\u0142a si\u0119 w pierwszej dziesi\u0105tce najlepszych zagranicznych powie\u015bci historycznych 2012 roku. Co sk\u0142oni\u0142o Stachniak do wyboru takiego tematu?<\/p>\n\n\n\n

Autorka odpowiedzia\u0142a na to pytanie w jednym z wywiad\u00f3w<\/a>. Najpierw Ewa przeczyta\u0142a pami\u0119tniki cesarzowej. Zobaczy\u0142a w nich nie hipokrytk\u0119 czy despotk\u0119, ale m\u0105dr\u0105 i ciekaw\u0105 kobiet\u0119, kt\u00f3ra musia\u0142a podj\u0105\u0107 polityczn\u0105 gr\u0119. W rzeczywisto\u015bci jej okrucie\u0144stwo to bardziej mit, bowiem gdy Henryk VIII Tudor chcia\u0142 zmieni\u0107 swoj\u0105 \u017con\u0119 now\u0105, zazwyczaj wysy\u0142a\u0142 poprzedniczk\u0119 na szafot, a Katarzyna tak nie post\u0119powa\u0142a. Kiedy jej kochanek Mamonov zdradzi\u0142 j\u0105 z najlepsz\u0105 przyjaci\u00f3\u0142k\u0105, kupi\u0142a im pa\u0142ac w Moskwie i wygna\u0142a – i na tym zemsta si\u0119 sko\u0144czy\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Stachniak formu\u0142uje interesuj\u0105c\u0105, cho\u0107 dla wielu kontrowersyjn\u0105 opini\u0119:<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201eHistoria pisana z pozycji podbitego jest inna, ni\u017c ta, kt\u00f3r\u0105 pisz\u0105 zwyci\u0119zcy. Ale je\u015bli spojrzymy na ni\u0105 jak na g\u0142\u00f3wnego menad\u017cera korporacji zwanej carsk\u0105 Rosj\u0105, to Katarzyna by\u0142a \u015bwietnym szefem\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Osob\u0105 wprowadzaj\u0105c\u0105 czytelnika w \u015bwiat carskiego dworu jest m\u0142oda Polka Barbara. Po \u015bmierci ojca trafia pod opiek\u0119 carycy El\u017cbiety i kanclerza Bestu\u017cewa, zostaje szpiegiem.<\/p>\n\n\n\n

Pisarka z Wroc\u0142awia postanowi\u0142a wprowadzi\u0107 czytelnik\u00f3w w \u015bwiat zza \u017celaznej kurtyny, poniewa\u017c o Europie Wschodniej w \u015bwiecie zachodnim niewiele wiadomo. Zaznacza, \u017ce \u200b\u200bw swoich pracach stara si\u0119 nie uczy\u0107, ale zaciekawia\u0107, opieraj\u0105c si\u0119 na faktach, dokumentach i wspomnieniach. I dodaje, \u017ce ma ca\u0142y stos materia\u0142\u00f3w zwi\u0105zanych z dworem carskim, a praca z dokumentami zawsze zajmuje co najmniej rok.<\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017cka o Katarzynie II sta\u0142a si\u0119 bestsellerem, ksi\u0105\u017ck\u0105 prze\u0142omow\u0105. Zdoby\u0142a wielu czytelnik\u00f3w, zebra\u0142a dobre recenzje i sprawi\u0142a, \u017ce \u200b\u200bludzie zwr\u00f3cili uwag\u0119 na wcze\u015bniejsze dzie\u0142a pisarki. Ksi\u0105\u017cka zdoby\u0142a r\u00f3wnie\u017c presti\u017cow\u0105 nagrod\u0119. Dzi\u0119ki temu Ewa Stachniak poczu\u0142a, \u017ce jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jest potrzebna i \u017ce nie pisze, jak to czasem bywa, do szuflady.<\/p>\n\n\n\n

Obok Katarzyny w powie\u015bci jest osob\u0105 zaufan\u0105, kt\u00f3ra wiedzia\u0142a jak pozyska\u0107 ludzi. A charyzma najlepiej objawia si\u0119 w osobie, kt\u00f3ra jej ulega. Narratorka Barbara kocha Katarzyn\u0119 i opiekuje si\u0119 ni\u0105, traktuj\u0105c j\u0105 jak m\u0142odsz\u0105 siostr\u0119. Ale p\u00f3\u017ano zaczyna rozumie\u0107, \u017ce przyja\u017a\u0144 z w\u0142adc\u0105 jest niemo\u017cliwa, bo na pocz\u0105tku nie widzi r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy \u015bwiatem publicznym i prywatnym. Istnieje pewna bariera, kt\u00f3rej nie da si\u0119 pokona\u0107. Autorka generalnie lubi Katarzyn\u0119, cho\u0107 twierdzi, \u017ce w g\u0142\u0119bi duszy jest jeszcze bardziej podobna do swojej Barbary.<\/p>\n\n\n\n

Motywy i styl<\/h2>\n\n\n\n

Eva Stachniak cz\u0119sto pisze o ludziach, kt\u00f3rzy wyemigrowali i \u017cyj\u0105 w obcych kulturach. Je\u015bli chodzi o cechy stylu, mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce polsko-kanadyjska pisarka lubi zostawia\u0107 tre\u015b\u0107 mi\u0119dzy wierszami. W tym celu dok\u0142adnie bada t\u0142o historyczne, a nast\u0119pnie o\u017cywia je.<\/p>\n\n\n\n

Pani Stachniak dowiedzia\u0142a si\u0119 np., \u017ce w Pa\u0142acu Zimowym by\u0142o du\u017co kot\u00f3w. Ale nie pisze o tym tylko jednego zdania, lecz pokazuje, jak wszyscy, kt\u00f3rzy tam wchodz\u0105, natykaj\u0105 si\u0119 na nie wsz\u0119dzie.<\/p>\n\n\n\n

Bardzo r\u00f3\u017cni si\u0119 od innych ksi\u0105\u017cek powie\u015b\u0107 \u201eSzko\u0142a luster\u201d. Tutaj g\u0142\u00f3wnymi bohaterkami s\u0105 postacie fikcyjne – Weronika i Marie-Louise. Jednak, podobnie jak w poprzednich powie\u015bciach, w tej ksi\u0105\u017cce g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 silne i odwa\u017cne kobiety. Powie\u015b\u0107 powsta\u0142a w czasie skandal\u00f3w wok\u00f3\u0142 Harveya Weinsteina i Jeffreya Epsteina oraz ruchu #MeToo, kt\u00f3ry zainspirowa\u0142 wiele kobiet do podzielenia si\u0119 swoimi historiami o doznanej przemocy seksualnej i walce o powr\u00f3t do normalnego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Kolejn\u0105 wa\u017cn\u0105 postaci\u0105 wroc\u0142awskiego \u015bwiata literackiego, jego dum\u0105, jest Gerhart Hauptmann. Wi\u0119cej o nim mo\u017cesz dowiedzie\u0107 si\u0119 tutaj<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W dalszym ci\u0105gu opowiadamy o wybitnych dzia\u0142aczach kultury pochodz\u0105cych z Wroc\u0142awia. W tym artykule skupimy si\u0119 na Ewie Stachniak, kt\u00f3ra urodzi\u0142a si\u0119 na Dolnym \u015al\u0105sku, ale p\u00f3\u017aniej wyemigrowa\u0142a do Kanady. Na iwroclaw.com pokr\u00f3tce om\u00f3wimy jej biografi\u0119, a nast\u0119pnie zwr\u00f3cimy wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 na niekt\u00f3re dzie\u0142a pisarki, kt\u00f3ra pozostawi\u0142a znacz\u0105cy \u015blad w historii kultury. Biografia Oto, co […]<\/p>\n","protected":false},"author":305,"featured_media":14770,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4822],"tags":[6656,6652,6653,6655,6650,6649,6654,6651,5405,5462,5406],"motype":[4828],"moformat":[6286],"moimportance":[35],"class_list":["post-14929","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-cultural","tag-szkola-luster-2","tag-henryk-viii-tudor","tag-motywy-i-styl","tag-pani-stachniak","tag-pisarka","tag-pisarka-ewa-stachniak","tag-powiesc-konieczne-klamstwa","tag-powiesc-o-katarzynie","tag-slawni-ludzie","tag-slawni-wroclawianie","tag-wroclawianie","motype-eternal","moformat-copywriting-longread","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14929","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/305"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14929"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14929\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14936,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14929\/revisions\/14936"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14770"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14929"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=14929"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=14929"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=14929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}