{"id":13347,"date":"2023-04-29T12:11:12","date_gmt":"2023-04-29T10:11:12","guid":{"rendered":"https:\/\/iwroclaw.com\/?p=13347"},"modified":"2023-04-29T12:11:20","modified_gmt":"2023-04-29T10:11:20","slug":"laureat-nagrody-nobla-erwin-schrodinger-i-jego-kot","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/eternal-laureat-nagrody-nobla-erwin-schrodinger-i-jego-kot","title":{"rendered":"Laureat Nagrody Nobla Erwin Schr\u00f6dinger i jego kot"},"content":{"rendered":"\n

Laureat Nagrody Nobla Erwin Schr\u00f6dinger znany jest jako jeden z tw\u00f3rc\u00f3w fizyki kwantowej oraz autor s\u0142ynnego eksperymentu teoretycznego – „Kot Schr\u00f6dingera””. Naukowiec ten nie by\u0142 rodowitym wroc\u0142awianinem, ale przez kilka lat wyk\u0142ada\u0142 na tutejszej uczelni, co daje nam prawo m\u00f3wi\u0107 o nim jako o osobie, kt\u00f3ra rozs\u0142awi\u0142a to miasto. Wi\u0119cej o \u017cyciu i osi\u0105gni\u0119ciach naukowych Erwina Schr\u00f6dingera przeczytacie w naszym artykule na iwroclaw.com<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

M\u0142odo\u015b\u0107 i pocz\u0105tek kariery naukowej<\/h2>\n\n\n\n

Erwin Schr\u00f6dinger urodzi\u0142 si\u0119 w Wiedniu 12 sierpnia 1887 roku. W wieku 11 lat ucz\u0119szcza\u0142 do Gimnazjum Akademickiego, po czym wst\u0105pi\u0142 na Uniwersytet Wiede\u0144ski. W tym czasie ta plac\u00f3wka edukacyjna by\u0142a ju\u017c s\u0142awna jako o\u015brodek fizyki teoretycznej i eksperymentalnej. Schr\u00f6dinger sformu\u0142owa\u0142 sw\u00f3j \u015bwiatopogl\u0105d naukowy pod wp\u0142ywem idei profesor\u00f3w uniwersytetu.<\/p>\n\n\n\n

Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w Erwin s\u0142u\u017cy\u0142 przez rok w armii austriackiej, a po demobilizacji wr\u00f3ci\u0142 na alma mater, gdzie prowadzi\u0142 zaj\u0119cia z wychowania fizycznego. Jego dalsz\u0105 prac\u0119 naukow\u0105 od\u0142o\u017cy\u0142a wojna, na kt\u00f3r\u0105 Schr\u00f6dinger pojecha\u0142 jako oficer.  Dzi\u0119ki temu, \u017ce jego s\u0142u\u017cba odbywa\u0142a si\u0119 na stosunkowo spokojnym odcinku frontu po\u0142udniowo-zachodniego, Schr\u00f6dinger nadal anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w badania z zakresu fizyki teoretycznej, w szczeg\u00f3lno\u015bci pracowa\u0142 nad artyku\u0142em Einsteina o teorii wzgl\u0119dno\u015bci, na temat kt\u00f3rego po wojnie napisa\u0142 dwa w\u0142asne artyku\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

W 1933 roku Schr\u00f6dinger otrzyma\u0142 wraz z Paulem Diracem Nagrod\u0119 Nobla w dziedzinie fizyki za „odkrycie nowych i owocnych aspekt\u00f3w teorii atom\u00f3w i ich zastosowa\u0144”.<\/p>\n\n\n\n

Jest r\u00f3wnie\u017c autorem ksi\u0105\u017cki „Czym jest \u017cycie?” (wydanej w 1944 roku), w kt\u00f3rej twierdzi, \u017ce podstawowym poj\u0119ciem koncepcji „\u017cycia” jest przechowywanie i przekazywanie informacji biologicznej. W pracy tej przekonuje r\u00f3wnie\u017c, \u017ce aby zrozumie\u0107, czym jest \u017cycie, nale\u017cy z\u0142ama\u0107 kod dziedziczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017cka ta zosta\u0142a wydana w j\u0119zyku polskim w 1998 roku.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wnym wk\u0142adem Schr\u00f6dingera do fizyki by\u0142o potraktowanie problemu kwantyzacji jako problemu warto\u015bci w\u0142asnej. Uczony jest r\u00f3wnie\u017c autorem tzw. r\u00f3wnania falowego, kt\u00f3re ma podstawowe znaczenie w mechanice kwantowej.<\/p>\n\n\n\n

Czy kot w pude\u0142ku \u017cyje?<\/h2>\n\n\n\n

Z powy\u017cszego r\u00f3wnania kwantowego wynika nast\u0119puj\u0105cy legendarny eksperyment fizyka, kt\u00f3ry zosta\u0142 nazwany na cze\u015b\u0107 naukowca – „Kot Schr\u00f6dingera”.<\/p>\n\n\n\n

W eksperymencie tym fizyk chcia\u0142 wykaza\u0107, \u017ce nie ma dok\u0142adnych regu\u0142 przej\u015bcia mi\u0119dzy fizyk\u0105 kwantow\u0105 a makrosystemem.<\/p>\n\n\n\n

Eksperyment wygl\u0105da nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli kot zostanie umieszczony w pude\u0142ku zawieraj\u0105cym niebezpieczn\u0105 substancj\u0119, w naszym przypadku gaz w szklanym s\u0142oiku, to jej wyciek z pojemnika mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 z prawdopodobie\u0144stwem 50%. Oznacza to, \u017ce prawdopodobie\u0144stwo \u015bmierci kota wynosi r\u00f3wnie\u017c 50%.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wnym problemem eksperymentu Schr\u00f6dingera jest to, czy kot w pude\u0142ku jest \u017cywy czy martwy. Zgodnie z prawami fizyki kwantowej, dop\u00f3ki pude\u0142ko nie zostanie otwarte, kot jest w 2 stanach jednocze\u015bnie.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce Schr\u00f6dinger interesowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c biologi\u0105. W 1944 roku opublikowa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 „Czym jest \u017cycie z punktu widzenia fizyki?”. Naukowiec pr\u00f3bowa\u0142 w niej wykorzysta\u0107 fizyczne podej\u015bcia i koncepcje do rozwi\u0105zania problem\u00f3w \u017cywych, w szczeg\u00f3lno\u015bci do ustalenia natury gen\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\u017bycie prywatne<\/h2>\n\n\n\n

Erwin Schr\u00f6dinger by\u0142 raz \u017conaty, ale mimo rzekomo mocnego ma\u0142\u017ce\u0144stwa, ma\u0142\u017conkowie cz\u0119sto si\u0119 zdradzali. \u017bona Schr\u00f6dingera, Annemarie Bertel, mia\u0142a romans z kolegami m\u0119\u017ca, Paulem Ewaldem i Hermannem Weilem. Schr\u00f6dinger nie by\u0142 daleko w tyle i r\u00f3wnie\u017c mia\u0142 kochanki na boku. Mimo \u017ce rodzina nie mia\u0142a dzieci, Erwin mia\u0142 kilka c\u00f3rek pozama\u0142\u017ce\u0144skich. S\u0142ynny fizyk zmar\u0142 w rodzinnym Wiedniu w 1961 roku w wieku 73 lat na gru\u017alic\u0119 i zosta\u0142 pochowany w miejscowo\u015bci Albach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Laureat Nagrody Nobla Erwin Schr\u00f6dinger znany jest jako jeden z tw\u00f3rc\u00f3w fizyki kwantowej oraz autor s\u0142ynnego eksperymentu teoretycznego – „Kot Schr\u00f6dingera””. Naukowiec ten nie by\u0142 rodowitym wroc\u0142awianinem, ale przez kilka lat wyk\u0142ada\u0142 na tutejszej uczelni, co daje nam prawo m\u00f3wi\u0107 o nim jako o osobie, kt\u00f3ra rozs\u0142awi\u0142a to miasto. Wi\u0119cej o \u017cyciu i osi\u0105gni\u0119ciach naukowych […]<\/p>\n","protected":false},"author":318,"featured_media":13051,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4823],"tags":[5604,5602,5603,5528,5591,5601,5405,5462,5406,5527,5529],"motype":[4828],"moformat":[88],"moimportance":[32,35],"class_list":{"0":"post-13347","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innovator","8":"tag-kot-schrodingera","9":"tag-erwin-schrodinger","10":"tag-erwin-schrodinger-i-jego-kot","11":"tag-historia-wynalazcow","12":"tag-laureat-nagrody-nobla","13":"tag-laureat-nagrody-nobla-erwin-schrodinger","14":"tag-slawni-ludzie","15":"tag-slawni-wroclawianie","16":"tag-wroclawianie","17":"tag-wynalazcow-we-wroclawiu","18":"tag-wynalazki-we-wroclawiu","19":"motype-eternal","20":"moformat-copywriting","21":"moimportance-golovna-novyna","22":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13347","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/318"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13347"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13347\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13351,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13347\/revisions\/13351"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13051"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13347"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13347"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13347"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=13347"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=13347"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=13347"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}