{"id":13342,"date":"2023-04-29T12:08:02","date_gmt":"2023-04-29T10:08:02","guid":{"rendered":"https:\/\/iwroclaw.com\/?p=13342"},"modified":"2023-04-29T12:08:12","modified_gmt":"2023-04-29T10:08:12","slug":"friedrich-bergius-naukowiec-ktory-wiedzial-jak-zamienic-wegiel-w-benzyne-i-drewno-w-cukier","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/eternal-friedrich-bergius-naukowiec-ktory-wiedzial-jak-zamienic-wegiel-w-benzyne-i-drewno-w-cukier","title":{"rendered":"Friedrich Bergius: naukowiec, kt\u00f3ry wiedzia\u0142, jak zamieni\u0107 w\u0119giel w benzyn\u0119 i drewno w cukier"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od urodzenia by\u0142 przeznaczony do zostania wielkim chemikiem i tak te\u017c si\u0119 sta\u0142o. Pochodz\u0105cy z Dolnego \u015al\u0105ska Friedrich Bergius, z szanowanej rodziny naukowc\u00f3w, teolog\u00f3w i m\u0119\u017c\u00f3w stanu, zrobi\u0142 wiele dla nauki, za co otrzyma\u0142 wiele tytu\u0142\u00f3w i nagr\u00f3d, w tym Nagrod\u0119 Nobla.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wi\u0119cej o \u017cyciu i odkryciach naukowca, kt\u00f3ry &#8222;wydoby\u0142 benzyn\u0119 z w\u0119gla i \u017cywno\u015b\u0107 z drewna&#8221; przeczytacie w naszym artykule na <a href=\"http:\/\/iwroclaw.com\">iwroclaw.com<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Chemik z urodzenia<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Friedrich Bergius urodzi\u0142 si\u0119 w 1884 roku w ma\u0142ym miasteczku Goldschmieden, niedaleko Breslau. Jego ojciec by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem zak\u0142adu chemicznego, a ch\u0142opiec od dzieci\u0144stwa \u017cy\u0142 w atmosferze rozm\u00f3w i spor\u00f3w na tematy naukowe i przemys\u0142owe. Wszystko to budzi\u0142o w nim \u017cywe zainteresowanie, kt\u00f3re ojciec na wszelkie sposoby pobudza\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Razem studiowali procesy chemiczne i podstawy techniki. W rezultacie, zanim uko\u0144czy\u0142 szko\u0142\u0119 \u015bredni\u0105 w Breslau, Friedrich by\u0142 ju\u017c dobrze zorientowany w osobliwo\u015bciach i potrzebach cykli produkcyjnych. Nie by\u0142o wi\u0119c w\u0105tpliwo\u015bci, kim ma zosta\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aby wykorzysta\u0107 wiedz\u0119 teoretyczn\u0105 Friedricha w praktyce, ojciec wys\u0142a\u0142 go na sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy do Ruhr, do du\u017cej huty stali, aby zbada\u0142 zawi\u0142o\u015bci proces\u00f3w chemicznych w produkcji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1903 roku Friedrich Bergius wr\u00f3ci\u0142 do Breslau i wst\u0105pi\u0142 na uniwersytet, aby studiowa\u0107 chemi\u0119. Nast\u0119pnie przez rok odbywa\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105. Po demobilizacji w 1905 r. wst\u0105pi\u0142 na Uniwersytet w Lipsku, gdzie pracowa\u0142 nad rozpraw\u0105 o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach kwasu siarkowego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dwa lata p\u00f3\u017aniej, w 1907 roku, praca zosta\u0142a uko\u0144czona. Friedrich z powodzeniem obroni\u0142 prac\u0119 i otrzyma\u0142 tytu\u0142 doktora. Naukowiec uwa\u017ca\u0142 jednak, \u017ce wiedzy nigdy za wiele, wi\u0119c praktykowa\u0142 jeszcze przez 2 semestry w Instytucie Walthera Nernsta w Berlinie, a nast\u0119pnie uda\u0142 si\u0119 na studia do Karlsruhe do Fritza Habera, kt\u00f3ry pracowa\u0142 nad syntez\u0105 amoniaku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce to w\u0142a\u015bnie praca z Haberem popchn\u0119\u0142a Bergiusa do prowadzenia samodzielnych bada\u0144, kt\u00f3rych efektem by\u0142o opracowanie praktycznej metody pracy laboratoryjnej nad dysocjacj\u0105 (rozdzia\u0142em) nadtlenku wapnia.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak uzyska\u0107 benzyn\u0119 z w\u0119gla i cukier z drewna<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1910 r. Bergius wyk\u0142ada\u0142 w Wy\u017cszej Szkole Technicznej (Hochschule f\u00fcr Technische Hochschule Hannover), gdzie na w\u0142asny koszt za\u0142o\u017cy\u0142 laboratorium chemiczne. Tu w latach 1912-1913 opracowa\u0142 praktyczn\u0105 metod\u0119 &#8222;termicznego uwodornienia w\u0119gla&#8221;, co w praktyce oznacza\u0142o przemian\u0119 paliwa sta\u0142ego w paliwo p\u0142ynne, w\u0119gla w benzyn\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1931 roku Bergius otrzyma\u0142 za to odkrycie Nagrod\u0119 Nobla.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po zako\u0144czeniu bada\u0144 naukowiec otrzyma\u0142 patent potwierdzaj\u0105cy jego prawa autorskie, ale szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce metoda jest jeszcze daleka od wdro\u017cenia do produkcji przemys\u0142owej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przede wszystkim potrzebowa\u0142 funduszy na kontynuowanie bada\u0144, wi\u0119c w 1914 r. Bergius przyj\u0105\u0142 ofert\u0119 z zak\u0142adu w Essen nale\u017c\u0105cego do Th. Goldschmidt A.G. i przekaza\u0142 jej laboratorium w zamian za wysokie stanowisko w firmie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwsza wojna \u015bwiatowa wprowadzi\u0142a jednak powa\u017cne korekty do plan\u00f3w naukowca. Zaprzesta\u0142 on dzia\u0142alno\u015bci badawczej i dydaktycznej i do ko\u0144ca wojny mieszka\u0142 w Berlinie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gdy nasta\u0142 pok\u00f3j, Bergius zacz\u0105\u0142 szuka\u0107 firm, kt\u00f3re zainwestowa\u0142yby w metod\u0119 uwodornienia w\u0119gla. W efekcie do projektu przy\u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 kilka du\u017cych firm niemieckich i brytyjskich. Badania zako\u0144czy\u0142y si\u0119 w 1927 roku, kiedy to naukowiec udowodni\u0142, \u017ce mo\u017cliwa jest produkcja benzyny z w\u0119gla na skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nast\u0119pnie Bergius zaj\u0105\u0142 si\u0119 kolejnym globalnym wyzwaniem &#8211; produkcj\u0105 cukru z celulozy. Kolejne 15 lat sp\u0119dzi\u0142 na badaniu hydrolizy celulozy pod wp\u0142ywem kwasu solnego. Efektem jego pracy by\u0142o stworzenie przedsi\u0119biorstwa opartego na fabrykach w Nadrenii, gdzie cukier pozyskiwano z drewna, a nast\u0119pnie przetwarzano na alkohol i dro\u017cd\u017ce. Metoda ta zosta\u0142a p\u00f3\u017aniej nazwana &#8222;po\u017cywieniem z drewna&#8221;.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1500\" height=\"1125\" src=\"https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2023\/04\/17174151\/image-41.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-13343\" srcset=\"https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2023\/04\/17174151\/image-41.png 1500w, https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2023\/04\/17174151\/image-41-300x225.png 300w, https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2023\/04\/17174151\/image-41-768x576.png 768w, https:\/\/cdn.iwroclaw.com\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2023\/04\/17174151\/image-41-696x522.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej Bergius pr\u00f3bowa\u0142 odnale\u017a\u0107 si\u0119 w nowych Niemczech, ale nie znalaz\u0142 projektu, kt\u00f3ry odpowiada\u0142by skali jego pomys\u0142\u00f3w. W rezultacie wyemigrowa\u0142 do Argentyny, gdzie zmar\u0142 w Buenos Aires w 1949 roku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Od urodzenia by\u0142 przeznaczony do zostania wielkim chemikiem i tak te\u017c si\u0119 sta\u0142o. Pochodz\u0105cy z Dolnego \u015al\u0105ska Friedrich Bergius, z szanowanej rodziny naukowc\u00f3w, teolog\u00f3w i m\u0119\u017c\u00f3w stanu, zrobi\u0142 wiele dla nauki, za co otrzyma\u0142 wiele tytu\u0142\u00f3w i nagr\u00f3d, w tym Nagrod\u0119 Nobla. Wi\u0119cej o \u017cyciu i odkryciach naukowca, kt\u00f3ry &#8222;wydoby\u0142 benzyn\u0119 z w\u0119gla i \u017cywno\u015b\u0107 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":318,"featured_media":13037,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4823],"tags":[5598,5599,5538,5528,5595,5600,5405,5462,5406,5596,5529],"motype":[4828],"moformat":[88],"moimportance":[32,35],"class_list":["post-13342","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-innovator","tag-badania-naukowe","tag-chemik-z-urodzenia","tag-friedrich-bergius","tag-historia-wynalazcow","tag-historie-wynalazcow","tag-jak-uzyskac-benzyne-z-wegla-i-cukier-z-drewna","tag-slawni-ludzie","tag-slawni-wroclawianie","tag-wroclawianie","tag-wynalazcy-z-wroclawia","tag-wynalazki-we-wroclawiu","motype-eternal","moformat-copywriting","moimportance-golovna-novyna","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13342","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/318"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13342"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13342\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13346,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13342\/revisions\/13346"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13037"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13342"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13342"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13342"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=13342"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=13342"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=13342"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}