{"id":13280,"date":"2023-04-25T17:49:54","date_gmt":"2023-04-25T15:49:54","guid":{"rendered":"https:\/\/iwroclaw.com\/?p=13280"},"modified":"2023-04-25T17:50:02","modified_gmt":"2023-04-25T15:50:02","slug":"lodz-podwodna-krolewskiego-mechanika-z-wroclawia-karla-klingerta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/eternal-lodz-podwodna-krolewskiego-mechanika-z-wroclawia-karla-klingerta","title":{"rendered":"\u0141\u00f3d\u017a podwodna kr\u00f3lewskiego mechanika z Wroc\u0142awia Karla Klingerta"},"content":{"rendered":"\n

Kwestia d\u0142ugotrwa\u0142ego zanurzenia w wodzie zawsze interesowa\u0142a wynalazc\u00f3w nie mniej ni\u017c problem podboju powietrza. A poniewa\u017c cz\u0142owiek nie jest naturalnie przystosowany do \u017cycia w \u015brodowisku wodnym, chodzi\u0142o jedynie o stworzenie podwodnego pojazdu – \u0142odzi lub skafandra. W tym artykule na iwroclaw.com<\/a> opowiemy Wam o wynalazcy z Wroc\u0142awia, kt\u00f3ry \u017cy\u0142 w XVIII wieku i stworzy\u0142 \u0142\u00f3d\u017a podwodn\u0105, cho\u0107 nigdy nie widzia\u0142 morza.<\/p>\n\n\n\n

Skafander Klingerta<\/h2>\n\n\n\n

Pochodz\u0105cy z Wroc\u0142awia mechanik Karl Klingert (1760-1828) dokona\u0142 w ci\u0105gu swojego \u017cycia wielu ciekawych wynalazk\u00f3w, zar\u00f3wno na potrzeby pokojowe, jak i wojenne, kt\u00f3re zawsze inspirowa\u0142y kreatywnych ludzi do stworzenia czego\u015b niezwyk\u0142ego. <\/p>\n\n\n\n

Proteza ramienia, w\u00f3zek inwalidzki, schody przeciwpo\u017carowe, podr\u0119czniki dla niewidomych – to nie jest pe\u0142na lista rzeczy, kt\u00f3re stworzy\u0142. M\u0119\u017cczyzna mia\u0142 jednak marzenie – podr\u00f3\u017cowa\u0107 pod wod\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Nie jest to nowy pomys\u0142; wynalazcy pr\u00f3bowali rozwi\u0105za\u0107 ten problem ju\u017c od \u015bredniowiecza, ale w przeciwie\u0144stwie do wi\u0119kszo\u015bci swoich poprzednik\u00f3w, Karl Klingert stworzy\u0142 dzia\u0142aj\u0105cy model pozwalaj\u0105cy na d\u0142ugie przebywanie pod wod\u0105. <\/p>\n\n\n\n

Przede wszystkim chodzi o jego sk\u00f3rzany i miedziany kombinezon do nurkowania, kt\u00f3ry wyprzedzi\u0142 o kilka dekad podobny wynalazek Augustusa Siebe, kt\u00f3ry zreszt\u0105 w swojej pracy korzysta\u0142 z rysunk\u00f3w Klingerta.<\/p>\n\n\n\n

24 czerwca 1797 roku Karl Klingert osobi\u015bcie testowa\u0142 w Odrze sprz\u0119t do nurkowania. Wiadomo, \u017ce podczas nurkowania na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 3 m wynalazca widzia\u0142 pod wod\u0105 r\u00f3\u017cne obiekty i m\u00f3g\u0142 bez zak\u0142\u00f3ce\u0144 porozumiewa\u0107 si\u0119 z widzami na brzegu. Po zrzuceniu balastu nurek wynurza\u0142 si\u0119, a nast\u0119pnie ponownie zanurza\u0142 si\u0119 na dno. Najd\u0142u\u017cej Klingert sp\u0119dzi\u0142 pod wod\u0105 13 minut.<\/p>\n\n\n\n

Sprawozdanie z tego niezwyk\u0142ego wydarzenia ukaza\u0142o si\u0119 we wroc\u0142awskim miesi\u0119czniku Schlesische Provinzialbl\u00e4tte, ale nie posz\u0142o dalej. Kr\u00f3lewska komisja, kt\u00f3ra zbada\u0142a skafander nurkowy i podwodn\u0105 latarni\u0119, stwierdzi\u0142a, \u017ce s\u0105 one zbyt skomplikowane i nie nadaj\u0105 si\u0119 do powszechnego u\u017cytku.<\/p>\n\n\n\n

\u0141\u00f3d\u017a podwodna Karla Klingerta<\/h2>\n\n\n\n

Klingert opisa\u0142 zasady dzia\u0142ania swojej \u0142odzi podwodnej na dwa lata przed powstaniem skafandra. By\u0142a to drukowana broszura, kt\u00f3rej kilka egzemplarzy do dzi\u015b przechowywanych jest w bibliotekach na ca\u0142ym \u015bwiecie. Wiadomo te\u017c, \u017ce w berli\u0144skim archiwum znajduje si\u0119 opis tej \u0142odzi z rysunkiem autora. Sam model \u0142odzi podwodnej by\u0142 regularnie wystawiany na wystawach techniki we Wroc\u0142awiu.<\/p>\n\n\n\n

Na pierwszy rzut oka wydaje si\u0119 zaskakuj\u0105ce, \u017ce pomys\u0142 stworzenia \u0142odzi podwodnej wyszed\u0142 od cz\u0142owieka, kt\u00f3ry mieszka\u0142 w pobli\u017cu rzeki o g\u0142\u0119boko\u015bci mniejszej ni\u017c 6 metr\u00f3w, ale jest wyja\u015bnienie: mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykorzystania pojazdu do cel\u00f3w wojskowych.<\/p>\n\n\n\n

Tak na przyk\u0142ad w XVI wieku Anglik William Bourne stworzy\u0142 \u0142\u00f3d\u017a podwodn\u0105 na wios\u0142ach, aby przeciwdzia\u0142a\u0107 flocie wroga. Model nie odni\u00f3s\u0142 jednak sukcesu i zaton\u0105\u0142. Natomiast w 1620 roku inny przedstawiciel Mglistego Albionu zbudowa\u0142 \u0142\u00f3d\u017a, kt\u00f3rej uda\u0142o si\u0119 zanurzy\u0107 w wodzie i wynurzy\u0107 na powierzchni\u0119. Strategiczne mo\u017cliwo\u015bci tej konstrukcji opisa\u0142 biskup John Wilkins w swoim dziele Mathematical Magic. Wed\u0142ug tego opisu, taki statek m\u00f3g\u0142 by\u0107 wykorzystany do minowania okr\u0119t\u00f3w wroga.<\/p>\n\n\n\n

Do po\u0142owy XVIII wieku w Anglii opatentowano kilkana\u015bcie podobnych projekt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli chodzi o \u0142\u00f3d\u017a Klingerta, to motywacj\u0105 do stworzenia jego \u0142odzi podwodnej by\u0142a najprawdopodobniej decyzja kr\u00f3la pruskiego o uregulowaniu Odry w celu u\u0142atwienia transportu wojsk w kierunku Ba\u0142tyku. By\u0142a to oczywista okazja dla mistrza nie tylko do zdobycia s\u0142awy, ale tak\u017ce do zarobienia dobrych pieni\u0119dzy. Nic dziwnego, \u017ce w opisie urz\u0105dzenia Klingert zaznaczy\u0142, \u017ce konstrukcja mo\u017ce schodzi\u0107 pod wod\u0119 i wysadza\u0107 inne statki. \u0141\u00f3d\u017a podwodna Klingerta przeznaczona by\u0142a dla 3 os\u00f3b, mia\u0142a 7 m d\u0142ugo\u015bci i prawie 2 m szeroko\u015bci, a nap\u0119dzana by\u0142a wios\u0142ami. A bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce w XVIII wieku zanurzenie na 3 metry by\u0142o uwa\u017cane za super g\u0142\u0119boko\u015b\u0107, taka \u0142\u00f3d\u017a mog\u0142a bez problemu porusza\u0107 si\u0119 po Odrze.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Dlaczego Klingert nie udoskonali\u0142 tego projektu? Kto wie, mo\u017ce mechanik uzna\u0142, \u017ce praktyczniejszym \u015brodkiem do podr\u00f3\u017cowania pod wod\u0105 b\u0119dzie skafander nurkowy, kt\u00f3ry stworzy\u0142 w 1797 r. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, wykorzysta\u0142 niekt\u00f3re elementy z \u0142odzi podwodnej w rysunkach zbiornika powietrza do skafandra.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kwestia d\u0142ugotrwa\u0142ego zanurzenia w wodzie zawsze interesowa\u0142a wynalazc\u00f3w nie mniej ni\u017c problem podboju powietrza. A poniewa\u017c cz\u0142owiek nie jest naturalnie przystosowany do \u017cycia w \u015brodowisku wodnym, chodzi\u0142o jedynie o stworzenie podwodnego pojazdu – \u0142odzi lub skafandra. W tym artykule na iwroclaw.com opowiemy Wam o wynalazcy z Wroc\u0142awia, kt\u00f3ry \u017cy\u0142 w XVIII wieku i stworzy\u0142 \u0142\u00f3d\u017a […]<\/p>\n","protected":false},"author":318,"featured_media":12943,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4823],"tags":[5556,5528,5551,5554,5553,5555,5552,5405,5462,5406,5529,5557],"motype":[4828],"moformat":[88],"moimportance":[32,35],"class_list":{"0":"post-13280","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innovator","8":"tag-historia-naukowcow","9":"tag-historia-wynalazcow","10":"tag-lodz-podwodna","11":"tag-lodz-podwodna-karla-klingerta","13":"tag-naukowcow-i-inzynierow-wroclawia","14":"tag-skafander-klingerta","15":"tag-slawni-ludzie","16":"tag-slawni-wroclawianie","17":"tag-wroclawianie","18":"tag-wynalazki-we-wroclawiu","19":"tag-znani-naukowcy","20":"motype-eternal","21":"moformat-copywriting","22":"moimportance-golovna-novyna","23":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13280","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/318"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13280"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13284,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13280\/revisions\/13284"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12943"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13280"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=13280"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=13280"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwroclaw.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=13280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}